Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Ba, ngày 04/06/2019 07:47 AM (GMT+7)

Từ trường làng đến nhân viên Amazon

Ở nông thôn việc đi du học là một ước mơ khá xa vời, nhưng Đỗ Liên Quang, tác giả cuốn sách “Trường làng vẫn ra thế giới”, đã biến giấc mơ “điên rồ” của mình thành hiện thực.

LTS: Tình cờ trong chuyến đi Buôn Ma Thuột, Nguyễn Thị Thanh Hải, đồng tác giả cuốn sách "Cùng con bước qua các kì thi" đã gặp cô giáo Bùi Thị Ngọc Tú, giáo viên trường THPT Krông An, nghe cô giáo tự hào kể về một cậu học sinh đặc biệt Đỗ Liên Quang được học bổng Hà Lan, Mỹ và hiện đang làm cho công ty Amazon, Hoa Kỳ. Cậu học sinh này cũng là tác giả cuốn sách “Trường làng vẫn ra thế giới” vừa được xuất bản. Khám phá xin giới thiệu, cuộc trao đổi giữa Nguyễn Thị Thanh Hải và Đỗ Liên Quang, người đã biến giấc mơ “điên rồ” trở thành hiện thực.

Từ trường làng đến nhân viên Amazon - 1

Đỗ Liên Quang và cô giáo Bùi Thị Ngọc Tú.

Giấc mơ du học của em bắt đầu từ bao giờ?

Giống như hầu hết các bạn cùng trường, em sinh ra và lớn lên trong một gia đinh bố là nông dân, nhà em có một rẫy cà phê và bố em hàng ngày chăm chỉ làm lụng, lên rẫy. Mẹ em làm giáo viên cấp 2, hiện đã nghỉ hưu. So với ở nông thôn thì là một gia đình bình thường, không giàu có nhưng cũng không thiếu ăn, vừa đủ ăn đủ mặc. Tất nhiên là so với các gia đình ở thành phố thì không thể bằng, và nếu để bố mẹ em phải hỗ trợ đi du học thì là một chuyện không thể tưởng. Tuy nhiên, mọi thứ đều có mặt tích cực của nó nếu mình dám nhìn nhận. Việc em sinh ra trong một gia đình nông thôn và không có điều kiện lại càng khiến em phải cố gắng hơn để tự mình tìm con đường đi của mình.

Cấp 3 em mới bắt đầu có ước mơ và suy nghĩ về du học. Chính xác là cuối lớp 10 và đầu lớp 11. Khi đó ở nông thôn việc đi du học là một ước mơ khá xa vời, thường mọi người suy nghĩ là chỉ con nhà rất giàu mới có thể đi du học được. Lúc học cấp 3, em bắt đầu suy nghĩ về việc đi du học bởi em muốn biết thế giới bên ngoài có gì, và em cũng muốn biết khả năng của bản thân mình đến đâu.

Lúc đó em nghĩ, nếu mình cố gắng thì dù có được học bổng hay không thì mình cũng một bước gần hơi tới việc khám phá thế giới của mình.

Vậy làm thế nào để một học sinh trường làng huyện Krông Ana trên cao nguyên Đắk Lắk lại có thể học và giao tiếp tiếng Anh, đủ để tự tin đi phỏng vấn xin học bổng đi Hà Lan?

Ở trường cấp 2, cấp 3, tiếng Anh học chủ yếu là ngữ pháp. Em nhận ra rằng học tiếng Anh hay bất cứ ngôn ngữ nào khác thì nói và nghe vẫn là quan trọng nhất, sau đó đến đọc và viết. Hầu hết mọi người học tiếng Anh là để giao tiếp chứ không phải để trở thành một nhà ngôn ngữ học. Mặc dù nhận ra điều đó song điều kiện để luyện tập nói và nghe rất hiếm. Nếu ở thành phố lớn thì có thể nói chuyện với khách du lịch người Tây.

Tuy nhiên ở một huyện hẻo lánh ở Đắk Lắk thì khó có được điều đó. Cách em làm là dùng Yahoo Chat. Hồi đó khi yahoo chat vẫn còn được sử dụng, có những chat room mà mình có thể nói chuyện với một người ngẫu nhiên, em thường hay vào những chat room đó, thường là người nước ngoài và gạ gẫm họ nói chuyện với mình để luyện tập tiếng Anh.

Tuy vậy, em vẫn phải nói rằng tại thời điểm mới sang Hà Lan thì khả năng nói và nghe, viết và đọc của em vẫn còn kém (mặc dù điểm tiếng Anh ở cấp 3 cao). Ba tháng đầu tiên ở Hà Lan đi học như vịt nghe sấm, mình không hiểu các bạn và các bạn cũng không hiểu mình, đi học phải cầm theo từ điển để tra từ. Sau ba tháng đầu vào học tại Hà Lan, vào môi trường chỉ nói tiếng Anh và nhờ bạn bè chỉnh sửa phát âm sai của mình thì tiếng Anh của em mới bắt đầu tiến bộ hơn, đủ để giao tiếp với bạn bè nước ngoài.

Từ trường làng đến nhân viên Amazon - 2

Đỗ Liên Quang hiện đang làm việc tại Amazon. 

Hồi đó, Internet chưa phát triển, mạng xã hội cũng chưa phát triển, làm thế nào để tìm hiểu thông tin du học để xin học bổng đi Hà Lan?

Em rất thích đọc báo vì đó là nguồn cung cấp thông tin chính lúc bấy giờ. Ngẫu nhiên một lần đọc báo và biết tới chương trình học bổng mang tên United World Colleges (UWC - Các trường liên kết thế giới) qua một bài giới thiệu của cựu học sinh. Học bổng này lựa chọn học sinh từ rất nhiều nước khác nhau và để họ sống cùng với nhau để giao lưu văn hóa nhằm đẩy mạnh hiểu biết giữa các nền văn hóa khác nhau. Em thấy đó là một mô hình rất hay, đồng thời là cơ hội tốt cho mình, nên đã nắm bắt ngay. May mắn lại dành được học bổng để học trường UWC ở Hà Lan. Các thí sinh lúc bấy giờ hầu hết đều là học sinh trường chuyên nổi tiếng ở các thành phố lớn như: Sài Gòn và Hà Nội.

Từ trường làng đến nhân viên Amazon - 3

Cuốn sách “Trường làng vẫn ra thế giới” của tác giả Đỗ Liên Quang.

Khi biết mình được trúng tuyển, du học Hà Lan với học bổng toàn phần, cảm giác của em là như thế nào? Điều đầu tiên em nghĩ đến là gì?

Hiển nhiên là cực kỳ vui sướng. Và em cảm thấy rất may mắn, là tại sao trong biết bao nhiêu bạn giỏi như thế mà mình lại được chọn. Do đây là học bổng toàn phần nên nhà trường chi trả hết, bao gồm cả tiền ăn uống, nhà ở và đi lại. Mỗi tháng em cũng được 50 euros tiền tiêu vặt. Thực sự là cũng không có gì cảm thấy áp lực về mặt tiền bạc trong hai năm học ở UWC Hà Lan cả. Em cố gắng tiết kiệm nhất có thể (phải để dành tiền để mua sách học và làm các bài thi cho đại học ở Mỹ).

Em tự nhủ rằng người nào quyết định cho mình cơ hội này, họ đã tin tưởng ở mình, và em sẽ cố gắng hết mình, để chứng minh cho họ thấy việc quyết định trao học bổng cho em là một quyết định đúng đắn.

Em có niềm tin rằng dù đến từ hoàn cảnh nào, nếu chúng ta tin mãnh liệt vào khả năng của bản thân và hành động hết mình, thì chúng ta sẽ đạt được điều mình đặt ra.

Khi học ở Hà Lan rồi, thì với em, áp lực duy nhất thời điểm đó là việc phải đậu được vào một trường đại học ở Mỹ với học bổng toàn phần, vì nếu không thì sau đó em sẽ phải về Việt Nam và học lại.

Cha mẹ ở Việt Nam thường có khái niệm về các hoạt động xã hội là “ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng”. Tuy nhiên nếu tham gia với mục mục tiêu cụ thể và rõ ràng, các hoạt động này có thể là cơ hội để học sinh phát triển bản thân và trưởng thành ngoài môi trường trong lớp học. 

Đỗ Liên Quang 

Quá trình xin học bổng Mỹ ra sao? Ấn tượng nhất khi học ở Mỹ là gì? Khó khăn nhất khi du học Mỹ là gì? Điều mấu chốt thành công để có thể du học Mỹ là gì?

Học ở UWC rất bận nên không có nhiều thời gian để chuẩn bị cho hồ sơ đại học. Em quyết định nộp hồ sơ vào các trường Mỹ vì các trường này thường cho học bổng nhiều hơn là các nước khác. Khi đó trường UWC chỉ hỗ trợ mỗi học sinh nộp hồ sơ vào 6 trường đại học, nên em phải quyết định rất cẩn thận. Em nộp hầu hết vào các trường nhỏ, duy chỉ có đại học Duke là một quyết định táo bạo hơn để thử thách mình. Em được nhận vào 5 trường.

Đại học Duke đi theo mô hình giáo dục khai phóng (liberal arts education). Mô hình giáo dục hay ở chỗ khuyến khích học sinh phát triển toàn diện và phân tích vấn đề đa chiều.

Khó khăn nhất khi đi học ở Mỹ có lẽ vẫn là sự tự ti mà em có do khoảng cách về xã hội, văn hóa và ngôn ngữ. Đại học Mỹ là một trong những trường đại học hàng đầu nước Mỹ, và cũng rất giàu có. Học sinh học ở đây hầu hết đến từ gia đình khá giả. Nước Mỹ lại được biết đến với nhiều vấn đề xã hội liên quan tới văn hóa và phân biệt chủng tộc. Làm thế nào để vượt qua sự tự ti và tự tin hơn là một trong những thử thách mà em dành 4 năm đại học ở Duke để giải đáp cho bản thân mình.

Khó có thể nói được một công thức làm thế nào để thành công khi du học ở Mỹ, vì mỗi người có một điều kiện hoàn cảnh và một hướng đi khác nhau. Và mỗi người cũng tìm kiếm những mục tiêu khác nhau ở trường đại học. Nhưng nếu phải chung chung hóa vấn đề, và đưa ra lời khuyên thì em nghĩ để có được một thời gian đáng giá ở trường đại học, hãy thử làm những cái mình chưa làm bao giờ, giao lưu và kết bạn với những bạn bè quốc tế và bạn bè Mỹ để có thể hòa nhập với họ, và giống như làm bất cứ việc gì khác, luôn cố gắng hết mình trong những việc mình lựa chọn làm.

Sau khi học ở Mỹ, việc ở lại làm việc rất khó khăn, cơ hội tìm việc làm ở Mỹ của em như thế nào?

Em may mắn hơn vì học ở một trường tốt và có nhiều công ty đến để tuyển sinh. Em biết tới chương trình đào tạo quản lý của công ty Nike thông qua kênh tuyển việc của trường. Em được trúng tuyển (khóa 16 người) cùng với rất nhiều các bạn học sinh từ các trường top khác của Mỹ để tham gia chương trình đào tạo quản lý trong vòng 3 năm (mỗi 6 tháng thì sẽ đổi sang một team khác nhau). Đây là công việc đầu tiên của em và em học được rất nhiều về các một công ty lớn vận hành như thế nào, và mô hình kinh doanh của một công ty đa quốc gia. Đồng thời em cũng trở nên tự tin hơn rất nhiều sau khi làm việc trong một môi trường chuyên nghiệp. Tuy nhiên sau một năm tại Nike, do có vấn đề về visa, nên em phải tìm một công ty khác. Lúc này Amazon liên hệ với em qua Linkedin. Sau khi phỏng vấn thì em được nhận và bắt đầu làm việc ở đây.

Công việc của em ở Amazon là quản lý một chuỗi sản phẩm (với một lượng chi tiêu nhất định), làm thế nào để đảm bảo cung ứng của sản phẩm này, tối ưu hóa sản phẩm đó, đồng thời tiết kiệm chi tiêu. Em dành một phần lớn thời gian làm việc với các đối tác của các công ty nhỏ khác để thương lượng giá cả, chuỗi cung ứng. Em cũng dành khá nhiều thời gian hợp tác với các nhóm khác (kỹ sư, tài chính, marketing) để thực hiện các dự án giúp cải thiện quy trình vận hành của chuỗi nhà kho của Amazon.

Trong quá trình dài từ khi còn đi học trường làng đến giờ, đúc kết lại, theo em điều gì quan trọng nhất để có được thành công trên đất Mỹ?

Giống như người Mỹ luôn quan niệm, để thành công thì phải “hustle” – dấn thân, bươn trải và luôn cố gắng. Suy nghĩ lớn và làm việc chăm chỉ. Đồng thời cũng luôn nắm bắt cơ hội để mở rộng mạng lưới (network) của mình, để biết nhiều người hơn và nhiều người biết tới mình hơn. Vì chính họ có thể là những người sẽ đem đến những cơ hội tiếp theo.

Dự định thời gian tới công việc của em như thế nào? Em có bao giờ nghĩ đến việc về Việt Nam làm việc?

Em sẽ tiếp tục làm việc ở Mỹ trong thời gian sắp tới. Em cũng muốn xây dựng một ý tưởng và kế hoạch kinh doanh để thực hiện khi còn ở Mỹ. Về lâu dài hơn nữa thì em muốn về Việt Nam để làm việc.

Cảm ơn em về cuộc trao đổi này!

Đỗ Liên Quang, sinh năm 1993, lớn lên từ một ngôi làng trồng cà phê ở cao nguyên Đắk Lắk, năm 2010 nhận học bổng toàn phần trường UWC Hà Lan; Năm 2012 nhận học bổng toàn phần trường Duke Mỹ, Chủ tịch hiệp hội sinh viên quốc tế tại Duke. Năm 2016 tốt nghiệp cử nhân Khoa học não bộ và ngành phụ Kinh tế học. Năm 2017 tham gia chương trình đào tạo quản lý của công ty Nike. Hiện Quang đang làm cho công ty Amazon, Mỹ.

Nguyễn Thị Thanh Hải

Tin đọc nhiều

Cắt tỉa cây hết trăm triệu, trường học lấy tiền ở đâu? Các trường học ở TP.HCM đang lấy kinh phí từ đâu để chi từ...
Học sinh được nghỉ hè trọn vẹn 3 tháng, phụ huynh vừa mừng vừa lo Nhiều phụ huynh vui mừng khi con được nghỉ hè 3 tháng song...
Bộ Giáo dục nói về chính sách tiền lương của giáo viên mầm non Sắp tới đây, giáo viên mầm non công lập sẽ được xếp lương...
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2020 có gì khác so với THPT quốc gia 2019? Kỳ thi năm nay diễn ra muộn hơn năm ngoái. Thí sinh chỉ được...