Tháng 02, 2018
Thứ hai
Thứ Ba, ngày 30/01/2018 10:34 AM (GMT+7)

Tin tình báo nói “có”, người phân tích nói “không” với cuộc tấn công dịp Tết

Rõ ràng tình báo VNCH có nắm được một số thông tin về ý đồ tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn của VNDCCH. Vậy tại sao các cấp lãnh đạo của hệ thống tình báo VNCH không khuyến cáo chính phủ để chuẩn bị đối phó?

Xem thêm các kỳ:

Các nhà nghiên cứu lịch sử của Việt Nam Cộng hòa (VNCH) trước đây đã bỏ nhiều công nghiên cứu về các chiến lược, sách lược của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH) để tìm ra câu trả lời cho câu hỏi: Vì sao VNCH, với sự hậu thuẫn mạnh mẽ của người Mỹ như vậy, một quân đội mạnh thứ 3 thế giới, lại là bên thua cuộc trong chiến tranh Việt Nam? Nhân dịp kỷ niệm 50 năm cuộc Tổng tiến công Tết Mậu Thân (1968), với mong muốn mang đến cho độc giả thêm một góc nhìn về chiến thắng chiến lược mang tầm vóc vĩ đại này, Tạp chí Khám phá trích đăng tài liệu của nhà nghiên cứu Lâm Vĩnh Thế về Tình báo trong chiến tranh Việt Nam.

Việc tiến hành cuộc Tổng Tấn Công Tết Mậu Thân đã được lãnh đạo của Ðảng Lao Ðộng Việt Nam quyết định tại Hà Nội trong phiên họp của Bộ Chính Trị vào ngày 7-7-1967, và ngày khởi sự cuộc tấn công đã được định là ngày 29-1-1968, tức là ngày Mùng 1 Tết Mậu Thân, sau đó được dời lại một ngày, là ngày 30-1-1968, tức là Mùng 2 Tết Mậu Thân.

Như vậy, VNCH và Hoa Kỳ đã có một khoảng thời gian gần 7 tháng mà vẫn không tiên đoán được về cuộc tấn công và hoàn toàn bị bất ngờ. 

Có đúng thật là hệ thống tình báo của VNCH và Mỹ đã hoàn toàn bất lực? Sự thật không phải như vậy. Cả VNCH và Hoa Kỳ đều có nắm được một số tin tình báo về cuộc tấn công này.

Tin tình báo nói “có”, người phân tích nói “không” với cuộc tấn công dịp Tết - 1

Một đơn vị giải phóng quân trước giờ tấn công vào Sài Gòn trong dịp Tết Mậu Thân.

Về phía VNCH, Phòng 2 Bộ Tổng  tham mưu, Quân lực VNCH đã nhận được một số tin tức và tài liệu của VNDCCH như sau: 

- Tháng 3-1967: một tài liệu tịch thu được của Công Trường 5 (tức là Sư Ðoàn 5 của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam) về một kế hoạch tấn công vào Sài Gòn.

- Ðầu tháng 10-1967: tài liệu học tập về Nghị Quyết 13 của Trung Ương Ðảng Lao Ðộng Việt Nam, kêu gọi thực hiện một cuộc tổng tấn công để đạt chiến thắng nhanh chóng.

- Cũng trong tháng 10-1967: một tài liệu của Chiến Trường B-3 (mật danh của VNDCCH để chỉ vùng Cao Nguyên Trung Phần của VNCH), tịch thu được tại Dakto, đề cập đến những chuẩn bị với quy mô lớn cho Chiến dịch Ðông-Xuân 1968.

- Cuối tháng 11-1967: một tài liệu đề ngày 1-9-1967, với tựa đề “Sứ mạng mới, công tác mới,” đề cập đến một cuộc tấn công lớn cùng với một cuộc tổng nổi dậy của dân chúng với tên tắt là “TCK-TKN” (viết tắt cho cụm từ Tổng Công Kích-Tổng Khởi Nghĩa). 

- Một số tài liệu lẻ tẻ đề cập đến cách tác chiến trong thành phố, một hình thức chiến thuật trước kia không bao giờ được đề cập đến trong các tài liệu tịch thu được.

Như vậy, rõ ràng là tình báo VNCH có nắm được một số tin về ý đồ của VNDCCH cho một cuộc tấn công quy mô lớn vào các thành phố của VNCH. Vậy tại sao các cấp lãnh đạo của hệ thống tình báo VNCH đã không khuyến cáo chính phủ để chuẩn bị đối phó với cuộc tổng tấn công đó khiến cho VNCH hoàn toàn bị bất ngờ?

Có hai lý do chính: 

Thứ nhất, cũng cùng tâm trạng lạc quan như các cấp lãnh đạo chính trị và quân sự, giới lãnh đạo tình báo VNCH không tin là VNDCCH, trong tình trạng sa sút tinh thần trầm trọng của cán bộ - chiến sĩ và sự thiệt hại nặng nề về vật chất (quân số, tiếp liệu, vv) trong các năm 1966-1967, có thể thực hiện nổi một cuộc tổng tấn công như vậy; nhận định và đánh giá của giới tình báo VNCH là: “…có ý đồ nhưng không có khả năng.” Giới tình báo VNCH tin rằng ngay như nếu họ có báo động thì các cấp lãnh đạo quân sự cũng sẽ không tin.

Thứ hai, nhận định và đánh giá vừa kể cũng dựa trên tin tưởng là miền Bắc vẫn còn trong Giai đoạn 1 của Chiến lược mà họ đã theo đuổi từ lâu. Chiến lược này đã từng được áp dụng rất thành công trong Kháng chiến chống Pháp (1946-1954), nên lại được áp dụng một lần nữa trong cuộc chiến tranh này. Chiến lược gồm 3 giai đoạn: Giai đoạn 1: Phòng ngự, Giai đoạn 2: Chuẩn bị tổng tấn công, và Giai đoạn 3: Tổng tấn công. Giới tình báo VNCH không tin là VNDCCH có khả năng tiến thẳng từ giai đoạn 1 sang ngay Giai đoạn 3. 

Tin tình báo nói “có”, người phân tích nói “không” với cuộc tấn công dịp Tết - 2

Tổng thống Mỹ Lyndon B.Johnson và Tướng William Westmoreland trong chuyến thăm Việt Nam ngày 25/12/1967 

Về phía Hoa Kỳ, cách nhận định và đánh giá tin của giới tình báo có phần hơi khác với phía VNCH. Thời gian 7 tháng (từ ngày 7-7-1967 cho đến 30-1-1968) có thể chia làm 2 giai đoạn:

- Từ đầu tháng 7 đến cuối tháng 11-1967: Giới tình báo Hoa Kỳ, đồng quan điểm với giới tình báo VNCH, tin rằng phe Cộng sản vẫn còn trong Giai đoạn 1, nghĩa là không tin vào khả năng hiện thực của cuộc tổng tấn công.

- Từ đầu tháng 12-1967: Giới tình báo Hoa Kỳ, dựa trên những tin tức mới, đã tin rằng kế hoạch tổng tấn công của VNDCCH là có thật và tiến hành chuẩn bị đối phó với cuộc tổng tấn công này.

Khám Phá
Xem thêm các kỳ:

Tin đọc nhiều

Ông Cố vấn, điệp viên hoàn hảo và bí số H3 Giữa tháng 7-1969, tất cả 42 người hoạt động cho Cụm...
Bi kịch cho mọi toán biệt kích khi ra miền Bắc Mọi toán biệt kích mà CIA và VNCH đưa ra miền Bắc đều bị bắt...
Tình báo Miền Bắc hoạt động khắp Miền Nam Phần lớn tình báo của miền Bắc có một vỏ bọc rất...
CIA thừa nhận thất bại Williams Colby, người được CIA chỉ định trình bày về Chương...