Tháng 10, 2020
Thứ ba
Thứ Tư, ngày 29/04/2020 11:05 AM (GMT+7)

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực để TP.HCM bứt phá

Từ những doanh nghiệp tiên phong vì cộng đồng đến những startup góp ý tưởng cho thành phố thông minh, khoa học công nghệ đã đi liền với sự phát triển của thành phố trong 45 năm qua.

Sau ngày đất nước thống nhất, dù còn rất nhiều vấn đề cần giải quyết nhưng TP.HCM đã sớm xác định lấy khoa học công nghệ làm động lực phát triển kinh tế xã hội. Để hiện thực hóa định hướng này, UBND thành phố đã ban hành nhiều nghị quyết, chương trình hành động, các chính sách để biến khoa học công nghệ thành mũi nhọn của thành phố.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực để TP.HCM bứt phá - 1

Sau 45 năm, TP.HCM dần trở thành một đô thị thông minh từ nền tảng phát triển khoa học công nghệ. Ảnh tư liệu.

Trải qua chặng đường lịch sử 45 năm, lĩnh vực khoa học công nghệ đã có những dấu ấn nổi bật đi cùng sự phát triển của thành phố. Từ những doanh nghiệp tiên phong thay đổi dây chuyền sản xuất cho đến những startup non trẻ sở hữu các ý tưởng đột phá, tất cả đã tạo nên một thành phố không những năng động, hiện đại mà còn thông minh, sáng tạo.

Già mà không cũ, trẻ nhưng không 'kiêu'

Ngày 5 tháng 8 năm 1976, cơ quan quản lý khoa học của TP.HCM ra đời với tên gọi Ban Khoa học và Kỹ thuật TP.HCM, nay là Sở Khoa học và Công nghệ thành phố. Ngay từ những ngày đầu thành lập cho đến nay, Sở đã có những đóng góp tích cực trong quá trình hỗ trợ và thúc đẩy cho khoa học công nghệ thành phố phát triển. 

Một trong những điểm nhấn nổi bật của thành phố là ưu tiên đầu tư, hỗ trợ tận tình cho các doanh nghiệp Khoa học công nghệ. Đây là điểm sáng của Thành phố so với các địa phương trên cả nước, với số lượng doanh nghiệp được chứng nhận Doanh nghiệp khoa học công nghệ ngày càng tăng.

Đối với các doanh nghiệp được thành lập vào nhiều năm trước, thậm chí từ khi Internet chưa xuất hiện, có thể tạm gọi là lão thành. Thế nhưng ở kỷ nguyên kết nối, họ không vì thế mà trở nên già cỗi mà nhanh chóng thích ứng với công nghệ mới để phát triển vượt bậc.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực để TP.HCM bứt phá - 2

Lễ trao giấy chứng nhận Doanh nghiệp Khoa học Công nghệ cho công ty Điện Quang vào tháng 9/2019. Ảnh: DOST.

Lấy Điện Quang là một ví dụ, công ty được thành lập từ năm 1973 và đã ổn định với dây chuyền sản xuất cùng thị trường rộng lớn của mình, nhưng đơn vị này vẫn quyết tâm chuyển đổi từ công ty sản xuất sang công ty công nghệ vào năm 2019 để cung cấp giải pháp chiếu sáng ở nhiều lĩnh vực mới mà xã hội cần.

Ông Lê Xuân Nghiêm - Giám đốc Kỹ thuật của Điện Quang cho biết, công ty sẽ cùng tham gia sâu hơn nữa các chương trình công nghệ cao của thành phố, liên kết với các viện, trường đại học để nghiên cứu và chế tạo ra được nhiều sản phẩm mới, từ đó tiếp tục phát triển các sản phẩm công nghệ cao, do người Việt Nam làm chủ.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực để TP.HCM bứt phá - 3

Không bán cây trồng mà chỉ bán cách trồng cây, Nguyên Nông là một trong những doanh nghiệp khoa học công nghệ được thành lập từ khá sớm. Ảnh: DNCC.

Với tuổi đời 28, Nguyên Nông (Gino) là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực phủ xanh bằng nông nghiệp ở đô thị, với phương châm “bán cách trồng rau” chứ không bán rau thành phẩm. Năm 2013, công ty trở thành doanh nghiệp khoa học công nghệ. Đó là động lực để công ty tiếp tục nghiên cứu các sản phẩm mới, đẩy mạnh thương mại hóa và giúp cư dân thành phố làm vườn ngay tại ban công nhà mình.

Savipharm được thành lập từ những năm đầu của thế kỷ, nhưng đã quyết tâm để trở thành công ty dược đầu tiên được chứng nhận là doanh nghiệp khoa học công nghệ trên địa bàn thành phố. Động lực của việc này, theo Thầy thuốc Ưu tú Trần Tựu, chính là muốn được đầu tư mạnh mẽ hơn cho hoạt động nghiên cứu phát triển, ứng dụng công nghệ cao nhằm tạo ra sản phẩm chất lượng cao cho thị trường mới.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực để TP.HCM bứt phá - 4

Phòng sản xuất thử pilot của Savipharm. Ảnh: DNCC.

Nếu các bậc tiền bối gặp khó khăn trong việc trẻ hóa bản thân, thì những công ty với niên đại chưa quá 10 dễ dàng hơn trong việc nâng cấp thành doanh nghiệp khoa học công nghệ. Tuy vậy, họ không vì thấy dễ mà chủ quan.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực để TP.HCM bứt phá - 5

Sản phẩm là “kết tinh” giữa doanh nghiệp khoa học công nghệ và trung tâm nghiên cứu của nhà nước. Ảnh: DNCC.

Được thành lập vào năm 2017, Hoàng Linh Biotech đã sớm nhận thức được sẽ kinh doanh từ việc thương mại hóa các nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ - đây là một lợi thế so với các công ty “lão thành”. Khi trở thành doanh nghiệp khoa học công nghệ, công ty đã hợp tác cùng Trung tâm Công nghệ sinh học Thành phố để phát triển công nghệ mà sản xuất rễ tóc sâm Ngọc Linh làm thuốc quý.

Tương tự, Ewater Engineering thành lập năm 2016 và chỉ mất 2 năm để trở thành doanh nghiệp khoa học công nghệ. Doanh nghiệp đã ứng dụng kỹ thuật tiên tiến để sản xuất thành công công nghệ ion hóa với 2 sản phẩm chủ lực là xử lý cáu cặn, rong rêu cho lò hơi và cho các tháp giải nhiệt (không dùng hóa chất). Các sản phẩm của công ty ngày càng tân tiến hơn, hoàn toàn đáp ứng được nhu cầu của xã hội mà không cần dùng đến sản phẩm ngoại nhập.

Ông Lê Trung Hiếu, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Ewater Engineering, cho biết được chứng nhận doanh nghiệp Khoa học công nghệ thì phải làm sao để xứng đáng với chứng nhận đó.

"Sản phẩm mình làm ra phải mang hàm lượng công nghệ cao, phải đáp ứng nhu cầu cuộc sống, của sự phát triển kinh tế của đất nước, thay thế hàng nhập khẩu nước ngoài. Từ lúc nhận được giấy chứng nhận Doanh nghiệp khoa học công nghệ, Ewater đã cung cấp ra thị trường khoảng 500 thiết bị để xử lý nước trong công nghiệp thay thế cho hàng nhập khẩu, đây là điều rất tự hào”, ông Hiếu chia sẻ.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực để TP.HCM bứt phá - 6

Thiết bị Ewater áp dụng định luật vật lý về trường điện từ, tạo ra một trường điện từ cảm ứng trong lòng ống nhằm xử lý cáu cặn lò hơi công nghiệp hiệu quả. Ảnh: DNCC.

Đồng quan điểm, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hải, cố vấn kỹ thuật Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thiết bị siêu âm Việt Nam (Vietsonic) - Doanh nghiệp khoa học công nghệ trong lĩnh vực hàn siêu âm, cho rằng, đã là doanh nghiệp Khoa học công nghệ thì phải có trách nhiệm, làm gì cũng phải có ứng dụng khoa học, để tăng năng suất, giảm giá thành. 

Nhờ sáng tạo và ứng dụng kỹ thuật mới, Vietsonic đã cho ra đời máy móc giá rẻ hơn với hàng ngoại. “Máy móc của mình làm ra bán giá thấp hơn máy của nước ngoài là thấy đỡ rồi, tránh được việc chảy ngoại tệ ra nước ngoài. Thứ hai, giá thành thấp hơn thì đa số các công ty nhỏ mới có thể đầu tư máy móc, thu hồi vốn nhanh, dòng tiền sẽ lưu thông hiệu quả hơn", Tiến sĩ Hải cho biết thêm. 

Khởi nghiệp sáng tạo là xu hướng

Tháng 8/2016, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố khởi động Chương trình Saigon Innovation Hub gọi tắt là SIHUB, Không gian hỗ trợ Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo. Đây là mô hình vườm ươm startup đầu tiên của Việt Nam nhằm kết nối và chia sẻ nguồn lực cho những doanh nghiệp non trẻ, tạo “đất” cho công ty khởi nghiệp được “dụng võ”.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực để TP.HCM bứt phá - 7

Một buổi hội thảo dành cho cộng đồng khởi nghiệp được tổ chức ở SIHUB. Ảnh: DOST.

Sau 4 năm hoạt động, trung tâm đã hỗ trợ gần 2.000 dự án khởi nghiệp với số tiền tối đa lên đến 2 tỷ đồng cho mỗi dự án. Trong số này, 310 dự án được hoàn thiện hóa sản phẩm, mô hình kinh doanh; 550 dự án được hỗ trợ kết nối thị trường trong và ngoài nước; 280 dự án nhận tư vấn tài chính và 920 dự án được góp ý tưởng khởi nghiệp.

Ngoài Giải thưởng Sáng tạo TP.HCM, mô hình Saigon Innovation Hub đã được Bộ Ngoại giao Israel lựa chọn là 1 trong 2 mô hình của châu Á và là một trong 11 mô hình trên toàn thế giới để trình bày tại hội nghị “JLM Ecosystem Builders" do Bộ Ngoại giao Israel tổ chức tại Israel. 

Nhiều tỉnh thành đã xem SIHUB như là một mô hình mẫu về tổ chức hỗ trợ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp - đổi mới sáng tạo và đã đến tham quan, học tập. Đến nay, đã có gần 40 tỉnh thành trên cả nước đã tham quan và tìm hiểu về mô hình của SIHUB.

Từ nền tảng SIHUB, thông qua các hoạt động hợp tác và hỗ trợ các địa phương, năm 2019, SIHUB và các địa phương đã kết nối và hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo khu vực bao gồm các tỉnh vùng Mekong (Bến Tre, Cần Thơ, Sóc Trăng), Đông Nam Bộ (Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương) và Nam Trung Bộ (Bình Định, Phú Yên…). Năm 2020, SIHUB tiếp tục nhân rộng mô hình đến một số tỉnh thành như Long An, Tây Ninh, Huế, Quảng Ninh…

Từ thành công của SIHUB, Sở Khoa học và Công nghệ đã tham mưu cho thành phố nên đầu tư thêm các cơ sở vật chất để hỗ trợ cho cộng đồng. Hội đồng nhân dân Thành phố đã quyết định chủ trương thành lập Trung tâm hỗ trợ Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo ở 123 Trương Định, quận 3. Trung tâm này sẽ giúp sức thêm cho cộng đồng khởi nghiệp đổi mới sáng tạo có thêm cơ sở vật chất, đồng thời cũng thu hút sự tham gia của các tổ chức hỗ trợ.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực để TP.HCM bứt phá - 8

Hoạt động kết nối ba nhà của ĐH Bách Khoa, công ty Điện Quang và Sở KHCN TP.HCM. Ảnh: BTC.

Nhận thấy tầm quan trọng của Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp trong hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, Sở Khoa học và Công nghệ cũng đã ra sức 'mai mối', tạo mối liên kết khăng khít giữa ba nhà. Trong đó, các trường đại học, viện nghiên cứu tạo nhân lực và giải pháp; nhà nước hỗ trợ chính sách còn doanh nghiệp - nhà đầu tư thì rót tiền.

Lấy ví dụ, chương trình năng lượng của thành phố với sự hợp tác giữa trường Đại học Bách Khoa, công ty Điện Quang, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố đã nghiên cứu thành công bóng đèn tiết kiệm năng lượng. Nghiên cứu được đánh giá cao, được nhà nước và công ty đầu tư và đã được ứng dụng thực tiễn.

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực để TP.HCM bứt phá - 9

Giải thưởng I-star tôn vinh hoạt động đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp trên địa bàn thành phố. Ảnh: BTC.

Bên cạnh đó, Giải thưởng I-Star thường niên tuyên dương 12 cá nhân, tổ chức có các hoạt động đổi mới sáng tạo nổi bật và đóng góp cho cộng đồng - cũng ghi dấu ấn và thúc đẩy sự năng động trong làng khởi nghiệp trên địa bàn thành phố. Giải thưởng không chỉ tôn vinh các cá nhân và tổ chức trong hoạt động đổi mới sáng tạo mà còn cho thấy sự quan tâm của chính quyền đến hoạt động khởi nghiệp sáng tạo. 

Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo là động lực để TP.HCM bứt phá - 10

Ông Nguyễn Việt Dũng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM.

Theo ông Nguyễn Việt Dũng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, mục tiêu quan trọng nhất mà cuộc thi hướng đến là mọi tầng lớp, kể cả trẻ em luôn luôn có tinh thần đổi mới sáng tạo, luôn muốn cải tiến công việc hàng ngày, hoạt động hàng ngày để trước hết là giúp bản thân mình, doanh nghiệp mình, và sau đó là giúp ích cho cộng đồng. 

"Chúng tôi mong giải thưởng tôn vinh cá nhân tổ chức là một phần, nhưng cái lớn hơn là toàn xã hội lan tỏa được tinh thần đổi mới sáng tạo. Đấy mới chính là động lực phát triển cho Thành phố, cho đất nước", ông Dũng nhấn mạnh.

Quang Niên

Tin đọc nhiều

Quay màn hình trên Windows 10 mà không cần phần mềm Nếu đang sử dụng Windows 10, bạn có thể tận dụng nhanh thanh...
Khắc phục lỗi không thể download các tập tin trên mạng Nếu bạn gặp hiện tượng khi nhấn vào liên kết để tải về một...
'Nóng' vấn đề bảo vệ tài sản trí tuệ trong học thuật, nghiên cứu Kết quả của đề tài, luận văn phải được tôn trọng về mặt sở...
Cách khôi phục lại các ứng dụng đã xóa trên Android Chỉ với vài thao tác đơn giản, bạn hoàn toàn có thể phục hồi...