Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Bảy, ngày 20/04/2019 21:14 PM (GMT+7)

Khởi động dự án đặc biệt mang tầm vóc lịch sử

Dự án dịch thuật và phát huy giá trị tinh hoa các tác phẩm kinh điển phương Đông mang tầm vóc lịch sử, mang giá trị thời đại, giá trị dân tộc và nhân văn đặc biệt quan trọng.

Ngày 20/4, Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) tổ chức Hội thảo khởi động Dự án Dịch thuật và Phát huy giá trị tinh hoa các tác phẩm kinh điển phương Đông. Đây là dự án khoa học, công nghệ đặc biệt cấp quốc gia, trong đó các tác phẩm kinh điển phương Đông sẽ được dịch sang tiếng Việt hiện đại.

Dự án có tầm vóc lịch sử và giá trị thời đại

Các tác phẩm Kinh điển Phương Đông được du nhập vào Việt Nam từ khoảng đầu Công nguyên và không ngừng phát triển qua các thời kỳ lịch sử. Những tác phẩm này là kết tinh trí tuệ, triết lý nhân sinh cao sâu của các nhà tư tưởng, văn hóa kiệt xuất của nhân loại, phản ánh lịch sử, xã hội và con người Phương Đông, trong đó có Việt Nam.

Khởi động dự án đặc biệt mang tầm vóc lịch sử - 1

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh, Dự án Kinh điển Phương Đông là dự án có ý nghĩa đặc biệt. Ảnh: VGP

Sau khi được du nhập vào nước ta, các tác phẩm này đã được dung thông, chuyển hóa, trở thành nguồn tài nguyên vô giá, góp phần tạo lập nên hồn cốt dân tộc, nền tảng tư tưởng và văn hóa của con người Việt Nam. Trong đó, có những di sản đã được UNESCO tôn vinh là di sản văn hóa của nhân loại.

Phát biểu tại lễ Khởi động, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh, Dự án Kinh điển Phương Đông là dự án có ý nghĩa đặc biệt, bởi nó sẽ phát huy được các giá trị tinh hoa văn hóa, qua đó góp phần quan trọng trong việc thực hiện những mục tiêu, định hướng lớn về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam, phục vụ công cuộc phát triển bền vững đất nước trong thời kỳ mới.

Phó Thủ tướng đề nghị các nhà khoa học, các cá nhân tham gia dự án cần thực hiện tốt việc dịch, chú giải để đưa tri thức đến với công chúng một cách thỏa đáng; không chỉ dịch các tác phẩm từ Việt Nam mà còn dịch các tác phẩm đến từ các quốc gia khác; bảo đảm các tác phẩm được biên soạn và phục vụ cho các đối tượng nghiên cứu, mang tính hàn lâm, vừa đáp ứng nhu cầu phổ quát của đông đảo người đọc.

Đất nước nghìn năm văn hiến phải có những bộ sách lớn

PGS.TS Nguyễn Kim Sơn, Giám đốc ĐHQG Hà Nội, Viện trưởng Viện Trần Nhân Tông nêu rõ, các tác phẩm kinh điển là sự ngưng tụ văn hóa, trí tuệ của nhân loại, nó có sức lan tỏa và tác động lớn tới con người, có khả năng định hướng con người tới các giá trị chân - thiện - mỹ, tồn tại bền vững xuyên không gian và thời gian. Kinh điển của Phật giáo, Nho giáo, Đạo giáo và điển tịch Tam giáo ở Việt Nam là một phần quan trọng của văn hóa truyền thống Việt Nam.

Tuy nhiên, “hiện chưa có bộ Phật tạng, Nho tạng hay Đạo tạng nào bằng tiếng Việt hiện đại. Vì vậy, cần có những bộ sách như vậy và tương lai cần nhiều bản dịch khác nhau từ các loại chữ viết khác nhau. Thời đại công nghiệp mới cần những cách làm mới, cần các bản sách dịch vừa có tính học thuật cao, vừa đại chúng hóa, có thể tra cứu thuận tiện, tiếp cận với bản dịch tốt ở mọi nơi, mọi lúc, mọi phương tiện”.

Khởi động dự án đặc biệt mang tầm vóc lịch sử - 2

PGS.TS Nguyễn Kim Sơn, Giám đốc ĐHQG Hà Nội. Ảnh: VGP

PGS.TS Nguyễn Kim Sơn khẳng định, đất nước ta, một đất nước có lịch sử nghìn năm văn hiến không thể không có những bộ sách lớn, có giá trị mang tính biểu tượng.

Với tầm vóc lớn lao của dự án, ĐHQG Hà Nội đã giao cho Viện Trần Nhân Tông, một viện nghiên cứu mang tính học thuật cao và là đơn vị thành viên của ĐHQG Hà Nội do Thủ tướng ký quyết định thành lập, để triển khai dự án.

Dự kiến tham gia triển khai dự án còn có các nhà khoa học đến từ Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Văn học, Viện Triết học… thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, ĐHQG thành phố Hồ Chí Minh và các đơn vị khoa học khác trong và ngoài nước; các nhà tu hành thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Dự án Kinh điển Phương Đông dự kiến sẽ được thực hiện trong 10 năm theo hai giai đoạn: Giai đoạn 1 từ tháng 3/2019-tháng 2/2024, giai đoạn 2 từ tháng 3/2024-tháng 2/2029.

Sản phẩm dự kiến của toàn bộ quá trình này là các bộ sách in, sách số về tinh hoa của các tác phẩm kinh điển phương Đông, bao gồm 150 quyển thuộc Chính tạng, 9 quyển Nho tạng, hai quyển Đạo tạng cùng các tác phẩm trước thuật của các đại sư Việt Nam trong lịch sử; 13 bộ kinh điển của Nho gia, cùng điển tịch Nho học Việt Nam và 3 quyển Đạo đức kinh, Nam hoa kinh, Xung hư chân kinh, cùng một số điển tịch Đạo giáo chọn lọc ở Việt Nam. 

Bên cạnh đó, đầu ra của dự án còn cung cấp các mô hình, giải pháp phát huy các giá trị tinh hoa của các tác phẩm kinh điển phương Đông tới cộng đồng và đặc biệt là cơ sở dữ liệu số về bộ sản phẩm của dự án và cổng thông tin điện tử phục vụ tra cứu rộng rãi.

5 chương trình, dự án khoa học và công nghệ đặc đặc biệt

Chính phủ đã và đang chỉ đạo 5 chương trình, dự án khoa học và công nghệ đặc đặc biệt cấp quốc gia, bao gồm: Nghiên cứu biên soạn bộ Lịch sử Việt Nam (Quốc sử); Bách khoa Toàn thư Việt Nam; Địa chí Quốc gia Việt Nam (Quốc chí); Dự án Dịch thuật và Phát huy giá trị tinh hoa các tác phẩm kinh điển Phương Đông (còn gọi là Dự án Kinh điển Phương Đông) và Hệ tri thức Việt số hóa. Đây là những dự án mang tầm vóc quốc gia có ý nghĩa đặc biệt quan trọng cho hôm nay và mai sau.

Trong 5 dự án đang được Chính phủ chỉ đạo có 3 dự án được ngân sách nhà nước đầu tư; còn lại 2 dự án (Kinh điển Phương Đông; Hệ tri thức Việt số hóa) Nhà nước không đầu tư mà sử dụng nguồn tài chính từ xã hội hóa.

Theo Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, thực hiện xã hội hóa, không phải là vì Chính phủ không có tiền, mà là vì Chính phủ mong muốn đây là dự án chung của tất cả những người yêu mến Việt Nam ở trong và ngoài nước, cùng đóng góp tâm sức, tấm lòng để tạo ra một di sản lớn phục vụ cho hôm nay và để lại cho muôn đời sau.

PV

Tin đọc nhiều

PGS.TS Phạm Văn Phúc: Từ được thầy nuôi ăn đến Viện trưởng Viện tế bào gốc Nghiên cứu cho ra đời công nghệ Tế bào gốc đầu tiên là kết...
KHCN tuần qua: Việt Nam có ngân hàng dữ liệu tra cứu thuốc đầu tiên với hơn 10.000 loại Phát hiện hợp chất diệt cỏ cực mạnh từ đông trùng hạ thảo,...
Những cuộc ‘hôn nhân’ nhiều mục đích giữa các cặp startup Việt - Hàn Dù bên nào cũng có mục đích riêng, nhưng xét cho cùng ‘cuộc...
Khắc phục lỗi không thể download các tập tin trên mạng Nếu bạn gặp hiện tượng khi nhấn vào liên kết để tải về một...