Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Tư, ngày 15/05/2019 08:08 AM (GMT+7)

Nghiên cứu khoa học phải chấp nhận tính rủi ro

Nghiên cứu khoa học phải chấp nhận tính rủi ro nên không thể quản lý như những lĩnh vực khác được và phải tin tưởng vào các nhà khoa học.

Phát huy sức mạnh sáng tạo 

Ngày 14/5, phát biểu tại buổi "Gặp mặt đại biểu trí thức khoa học và công nghệ tiêu biểu năm 2019", Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng, chúng ta phải tiếp tục khai thông, đổi mới một bước mạnh mẽ hơn nữa cơ chế quản lý thu, chi cho khoa học, công nghệ mới đáp ứng được yêu cầu của các nhà khoa học.

"Nghiên cứu khoa học phải chấp nhận tính rủi ro nên không thể quản lý như những lĩnh vực khác được và phải tin tưởng vào các nhà khoa học. Cùng với đó là cải thiện các cơ chế đãi ngộ về vật chất, tinh thần cho các nhà khoa học” Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh.

Nghiên cứu khoa học phải chấp nhận tính rủi ro - 1

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam và một số nhà khoa học tại buổi gặp mặt. Ảnh: VGP/Đình Nam.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng, luật quy định chúng ta phải chi 2% ngân sách cho khoa học, công nghệ nhưng từ năm 2001 đến nay năm cao nhất mới được 1,8% và có xu hướng giảm dần. Nhiều cơ chế chính sách dành cho khoa học công nghệ thực hiện chưa được mong muốn.

Trong thời gian tới, Phó Thủ tướng nhấn mạnh với sự phát triển của khoa học, công nghệ, các dân tộc đều đang đứng trước thời cơ và thách thức rất lớn. Và nếu dân tộc nào, đất nước nào không coi khoa học, công nghệ là yếu tố có tính quyết định thì chắc chắn sẽ thất bại. Điều đó đòi hỏi phải có đột phá trong lĩnh vực khoa học, công nghệ với một số việc cụ thể.

Trước hết là hoạt động chỉ đạo, điều hành về khoa học, công nghệ thực sự “nói đi đôi với làm”, kỷ cương để khoa học, công nghệ đúng là “quốc sách hàng đầu”. Không để sức ép tăng trưởng kinh tế, những mục tiêu ngắn hạn, khó khăn chung của các nước đang phát triển lấn át những yếu tố có tính nền tảng, dài hạn. 

Cơ chế, chính sách khoa học, công nghệ phải phát huy sức mạnh cả hệ thống, khơi dậy và chia sẻ sáng tạo của mọi cá nhân, đặc biệt là các trí thức, nhà khoa học.

Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho khoa học 

Theo số liệu của Tổ chức hợp tác phát triển kinh tế (OECD) được GS.TS Nguyễn Quang Liêm, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam dẫn tại buổi gặp mặt, số nhà khoa học trên 1.000 dân ở các nước châu Âu là 10 người, ở Israel khoảng 17 người, ở Hàn Quốc 14 người, Trung Quốc hơn 2 người. Trong khi đó, tại Việt Nam con số chỉ đạt 0,68 người/1000 dân.  

Nghiên cứu khoa học phải chấp nhận tính rủi ro - 2

Cần chính sách đãi ngộ thoả đáng cho nhà khoa học và gia đình họ.

Ở góc độ cơ quan quản lý ngành, Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh cho rằng, để phát huy được nguồn vốn trí tuệ của trí thức, cần tạo lập được một hệ sinh thái đồng sáng tạo thực sự mạnh ở trong nước, kết hợp giữa hạ tầng nghiên cứu, môi trường học thuật tiên tiến, chính sách đãi ngộ thỏa đáng và các cơ hội nghề nghiệp, sinh sống thuận lợi cho nhà khoa học và gia đình họ.

Do đó, bên cạnh việc bảo đảm tỷ lệ ngân sách nhà nước theo đúng quy định thì việc khuyến khích DN đầu tư cho hoạt động khoa học, công nghệ là vô cùng quan trọng. Phó Thủ tướng cho rằng thời gian tới cần có các chính sách thiết thực về kinh tế để DN thấy lợi ích khi đầu tư vào khoa học, công nghệ đào tạo nhân lực.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cũng yêu cầu tiếp tục thúc đẩy mạnh mẽ tự chủ trong các trường đại học, biến các trường đại học thành những trung tâm nghiên cứu lớn. Đồng thời thay đổi phương pháp dạy học trong các trường phổ thông, chuyển từ truyền thụ kiến thức thụ động, một chiều sang giúp học sinh chủ động tiếp cận kiến thức, có tư duy tranh luận, tìm tòi, ứng dụng mạnh mẽ các chương trình STEM...

Ở các nước phát triển kinh phí đầu tư cho KH&CN như Hàn Quốc ước tính lên tới 4,5% GDP, Trung Quốc hơn 2%. Với Hà Lan, quốc gia này chi trên 2% GDP, nhưng tập trung cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D). Trong khi đó ở Việt Nam, 2% GDP là mức đầu tư cho toàn bộ hoạt động phát triển KH&CN, phần lớn dành cho việc duy trì hệ thống quản lý, nhân lực, đầu tư hạ tầng, còn kinh phí thực sự cho R&D rất thấp.

V.Ly

Tin đọc nhiều

PGS.TS Phạm Văn Phúc: Từ được thầy nuôi ăn đến Viện trưởng Viện tế bào gốc Nghiên cứu cho ra đời công nghệ Tế bào gốc đầu tiên là kết...
KHCN tuần qua: Việt Nam có ngân hàng dữ liệu tra cứu thuốc đầu tiên với hơn 10.000 loại Phát hiện hợp chất diệt cỏ cực mạnh từ đông trùng hạ thảo,...
Những cuộc ‘hôn nhân’ nhiều mục đích giữa các cặp startup Việt - Hàn Dù bên nào cũng có mục đích riêng, nhưng xét cho cùng ‘cuộc...
Khắc phục lỗi không thể download các tập tin trên mạng Nếu bạn gặp hiện tượng khi nhấn vào liên kết để tải về một...