Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Năm, ngày 14/03/2019 18:30 PM (GMT+7)

Đức xây dựng thành phố "bọt biển" chống nắng nóng và ngập lụt

Thủ đô Berlin, Đức đang triển khai dự án thành phố “bọt biển”, có khả năng tích nước ngày mưa, làm mát ngày nóng, nhằm thích ứng với tình trạng biến đổi khí hậu.

Giống như một miếng bọt biển có thể giữ nước, dự án cùng tên Thành phố Bọt biển của Đức được kỳ vọng sẽ giải quyết được 2 hệ quả của biến đổi khí hậu cùng một lúc: làm mát đô thị vào mùa hè và làm giảm tình trạng ngập lụt trong nội đô khi có mưa, bão.

Đức xây dựng thành phố "bọt biển" chống nắng nóng và ngập lụt - 1

Bất cứ nơi nào có thể phủ cây xanh cũng được chính quyền và người dân ở Berlin tận dụng.

Tích nước ngày mưa, làm mát ngày nóng

Trồng thêm nhiều cây xanh để cung cấp bóng mát cho các vỉa hè; phủ xanh tất cả các mái nhà bằng cỏ và rêu, sơn các tòa nhà bằng màu sơn sáng màu để chúng phản chiếu thay vì hấp thụ ánh sáng; trải lên bề mặt các tuyến phố những lớp phủ ngăn nhiệt để nhựa đường không bị chảy ra vào những ngày nắng nóng, quy hoạch những vùng trũng trữ nước và thiết kế thêm nhiều con mương nhỏ thấm nước như những miếng bọt biển để hấp thụ và tích trữ nước trong các trận mưa lớn… Đó là một số điểm nổi bật trong dự án thành phố bọt biển nhằm thích ứng với tình trạng biến đổi khí hậu mà Đức đang triển khai ở thủ đô Berlin.

Ý tưởng về thành phố bọt biển của các kiến trúc sư Đức bắt nguồn từ những hiện tượng thường thấy trong tự nhiên. Trong tự nhiên, khi mưa rơi, nước mưa sẽ ngấm vào đất và thực vật. Phần lớn lượng nước sau đó sẽ bay hơi, phần còn lại ngấm sâu hơn vào lòng đất. Môi trường xung quanh sẽ được làm mát nhờ lượng nước bay hơi. Tuy nhiên, hệ thống tự nhiên này không tồn tại ở các thành phố, nơi có mật độ bê tông dày đặc và lượng cây xanh hạn chế. Nước mưa không thể ngấm qua bê tông, mà sẽ thoát đi theo cống dẫn nước.

Bởi thế các kiến trúc sư người Đức đã nghĩ tới việc chống ngập lụt mà không cần cống thoát nước. Trái lại, họ tìm cách hấp thụ và tích trữ nước mưa trong những ngày mưa bão để làm dịu mát bầu không khí nội thành trong những ngày nắng rát.

Heike Stock, quan chức thành phố chịu trách nhiệm triển khai dự án thành phố bọt biển chia sẻ với hãng tin DW rằng, việc quản lý nước chính là chìa khóa để làm dịu bớt những tác động của biến đổi khí hậu trong đô thị.

“Chúng tôi sử dụng thuật ngữ mà tiếng trong tiếng Đức là “Stadtschwamm” hay thành phố bọt biển”, ông Stock nói. “Điểm mấu chốt chính là tránh bị “khóa chặt” trong bề mặt toàn bê tông và nhựa đường. Bất cứ nơi nào có thể, chúng tôi sẽ biến chúng thành những bề mặt có thể ngấm nước. Chẳng hạn, những bãi đậu xe, các dải phân cách đều có thể làm lại bề mặt để nước có thể ngấm vào đất qua đó”.

Trên tất cả các mái nhà, người ta sẽ trồng nhiều cỏ và rêu hơn để có thể hấp thụ nước và sau đó từ từ “trả” chỗ nước này vào không gian thông qua quá trình bốc hơi. Kết quả là, chính quá trình bốc hơi này sẽ đem lại hiệu ứng làm mát. Điều này cũng giống như việc mồ hôi bốc hơi từ da để làm mát cơ thể nóng bức của vận động viên.

Đức xây dựng thành phố "bọt biển" chống nắng nóng và ngập lụt - 2

Các kiến trúc sư người Đức chống ngập lụt mà không cần cống thoát nước. Họ tìm tích trữ nước mưa trong những ngày mưa bão để làm dịu mát bầu không khí nội thành trong những ngày nắng rát.

“Chúng tôi còn muốn thấy những chiếc ao, những chiếc mương và cả những vũng đầm lầy giữa thành phố nữa. Cùng với đó là các công viên, những không gian xanh như những khu vườn, những chiếc sân nhỏ, những dải phân cách trồng nhiều cây xanh len lỏi giữa các tuyến đường, tất cả những thứ có khả năng hấp thụ nhiều nước trong những trận mưa lớn”, ông Stock cho biết. Mục đích của dự án là giữ nước mưa lại trong thành phố, để sau đó chỗ nước này sẽ bốc hơi một phần, trong khi phần còn lại sẽ chảy dần (chứ không phải chảy ồ ạt một lúc) ra các con sông và hồ ở Berlin.

Chính điều này cũng sẽ ngăn chặn tình trạng ngập móng các tòa nhà nhà và tràn các hệ thống cống dẫn nước. Đồng thời, nó còn bảo vệ chất lượng nước trong các con sông, hồ ở thủ đô của Đức. Trên thực tế, các đợt nước lũ ồ ạt sẽ kéo theo những chất dơ bẩn vào những vùng nước bề mặt. Ông Stock cho biết, ngay cả những vật liệu tự nhiên như phấn hoa hay cánh hoa rụng xuống từ những cây xanh trong đô thị cũng có thể khiến cá bị chết do sử dụng quá nhiều ô xi trong nước cũng như làm quá tải chất dinh dưỡng ở trong nước.

Đức xây dựng thành phố "bọt biển" chống nắng nóng và ngập lụt - 3

Một góc khu Rummelsburg ở phía đông Berlin. Các tòa nhà được phủ cây xanh trên mái nhà và bên ngoài.

Đã thử nghiệm thành công trong quá khứ

Trên thực tế, mô hình thành phố bọt biển đã rất thành công ở Đức. Một thành phố điển hình dạng này là khu dân cư Rummelsburg ở phía đông Berlin với những tòa nhà gần như phủ xanh toàn bộ. Được xây dựng cách đây 22 năm hiện nơi này được xem là mô hình thử nghiệm quy mô lớn của sáng kiến thành phố bọt biển. Các khu nhà ở đây đều có phần mái hoặc sân thượng được phủ cỏ. Khi trời mưa, một lượng nước mưa thấm vào thảm cỏ này, phần nước mưa còn lại sẽ chảy xuống mặt đất. Tại thành phố thử nghiệm này, dọc 2 bên đường người ta cũng không xây dựng các cống thoát nước bằng bê tông. Thay vào đó, các kiến trúc sư thiết kế các con mương hai bên đường gọi là Swales được phủ cỏ ở 2 bên. Hệ thống này hoạt động như một chiếc máy điều hòa nhiệt độ thiên nhiên. Vào những ngày hè, người ta có thể cảm nhận được khu  Rummelsburg mát mẻ hơn những khu vực khác.

Để mô hình thành phố bọt biển sớm được nhân rộng, hiện chính quyền thành phố Berlin đang khuyến khích xây dựng các công trình mới đáp ứng tốt yêu cầu thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời kết hợp với chiến dịch phát động trồng cây xanh.

Không những thế, thành phố cũng đang dần cải tạo các tòa nhà hiện có bằng cách phủ xanh phần mái và lắp đặt các tấm pin năng lượng mặt trời.

Hiện Berlin đã rất thành công trong chiến dịch trồng cây xanh, mở các cuộc thi thiết kế công trình xanh và cùng với nhiều chương trình trợ cấp khác, các nhà quản lý tin rằng những giải pháp nhằm chống biến đổi khí hậu sẽ ngày càng được hiện thực hóa.

Hoài Thanh (Reuters, DW)

Tin đọc nhiều

Những 'quái vật' lớn nhất vũ trụ được sinh ra như thế nào? Các lỗ đen siêu lớn có thể được hình thành từ những đám mây...
Các đô thị lớn trên thế giới thu giữ và tái sử dụng nước mưa như thế nào? Tùy vào cách chúng ta đón nhận, nước mưa có thể là món quà...
Xu hướng xây nhà chọc trời bằng gỗ Các kiến trúc sư tin rằng, khi khai thác một cách có trách...
Hà Lan: Đất nước của những đô thị thông minh Nếu bạn muốn hiểu mức độ ảnh hưởng của các thành phố thông...