Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Tư, ngày 18/03/2020 06:55 AM (GMT+7)

Chỉ cần nói thật!

Khi khủng hoảng dịch bệnh thì điều người ta cần hơn hết chính là sự thật. Và một cộng đồng tôn trọng sự thật cũng nên tạo điều kiện để cho những người dám nói thật không bị tổn thương.

Cuối tuần nhận được điện thoại của cô bé cộng sự với câu hỏi ngập ngừng: “Thành phố mình bắt đầu đợt bùng dịch thứ hai rồi, chị có tiếp xúc với nguồn nhiễm bệnh nào không?”.

Tôi hiểu tâm trạng của cô ấy với trách nhiệm phải giữ gìn sức khỏe cho tất cả những người tham gia công việc. Khi có đợt khủng hoảng dịch bệnh như thời gian này thì điều người ta cần hơn hết chính là sự thật.

Có một lần, tôi được một thầy giáo người nước ngoài chia sẻ bài giảng về bản chất của con người. Anh đã khẳng định với tôi rằng tất cả chúng ta, dù muốn hay không, cũng đều đang đeo trên mình những chiếc mặt nạ khi tham gia tất cả các hoạt động. Đây dường như là cách để con người thích ứng với môi trường xung quanh mình.

Chỉ cần nói thật! - 1

Khi cả thế giới phải đeo mặt nạ phòng dịch bệnh, những lời nói thật có thể cứu được cả cộng đồng. Ảnh: Internet

Đề tài rất thú vị này giúp bóc tách bản chất của con người chúng ta ra thành từng lớp nhỏ, nhưng tôi tự hỏi, bao nhiêu chiếc mặt nạ mà chúng ta sử dụng lại chính là những lời nói dối nguy hiểm, được ngụy trang bằng những lập luận biện hộ hợp lý nào đó.

Khi cuộc sống bình yên và mọi thứ vẫn diễn ra tốt đẹp, có những lúc lời nói dối khoác trên mình những chiếc áo hoa mỹ đã giúp cho chúng ta đạt được mục tiêu và nhận được sự đánh giá cao trong công việc. Và có lẽ cũng vì điều đó, nói dối lại trở thành một kỹ năng mềm giúp người ta thành công nên được gán cho những từ ngữ tốt đẹp như khéo léo, thông minh, khôn ngoan,…

Nhìn từ góc độ ngược lại, đôi khi sự thật lại là điều mà xã hội khó chấp nhận hơn vì thực tế vốn không tô vẽ nên sẽ không đẹp như sự mong đợi của đám đông. Và đó cũng là lí do thỉnh thoảng ta vẫn cảm thấy không thích những người quá bộc trực, những người dám nói thẳng sự thật để rồi vô tình làm mất lòng người khác. Vì vậy người ta mới có nhận định “thật thà thường thua thiệt”.

Nhưng khi khủng hoảng xảy ra, sự thật luôn là chìa khóa giúp giải quyết vấn đề và là điều cần được tôn vinh. Khi thế giới đang căng mình chống lại đại dịch Covid – 19, đâu đó ở khắp mọi nơi người ta bắt đầu chứng kiến những lời nói dối tưởng chừng nhỏ bé và giản đơn đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng khó lường. Ví như: người bệnh đã gặp ai, ghé đâu, đã đi qua những vùng dịch nguy hiểm nào, có triệu chứng gì từ bao giờ v.v. Nhưng thói quen nói dối như một loại kỹ năng mềm đang phản tác dụng và gây ra nguy hại khôn lường đối với con người chúng ta, nhưng để vượt qua được nó, con người phải đủ dũng cảm chiến đấu với nỗi sợ hãi của chính mình.

Tôi nhớ có lần một cậu sinh viên đến gặp riêng tôi để trình bày lý do nộp bài trễ mong được xem xét không bị phạt theo quy chế là 0 điểm. Sau khi nghe cậu đưa ra khá nhiều nguyên nhân dẫn đến quên làm bài tập đúng hạn định, tôi vui vẻ hỏi: “Lúc học phổ thông có khi nào em bị 0 điểm chưa?”. Cậu ấy thật thà thừa nhận là có và thú nhận điều đó đã từng làm cậu buồn và khủng hoảng như thế nào. Tôi nói tiếp: “Nhưng bây giờ mọi thứ đã trôi qua hết rồi, em vẫn đang học cao học và nhận được sự tôn trọng của tất cả mọi người đúng không? Vậy thì lần này cũng vậy thôi, sau này khi ra trường và đã có một vị trí nhất định, câu chuyện ngày hôm nay chỉ còn là một bài học và em có quyền tự hào vì mình đã dám đối diện với sự thật”. Tôi luôn tin rằng tất cả sự tổn thương, vấp ngã rồi sẽ trôi qua, chỉ còn tính chính trực là nên luôn được thành hình trong mỗi con người chúng ta.

Đa phần nguyên nhân khiến con người ta có động cơ che giấu sự thật là vì sợ phải đối diện với sự tổn thương, mất mát, thiệt thòi về phần mình. Nhưng tất cả những cảm xúc tiêu cực thường không tồn tại trong một thời gian dài. Cho dù việc nói thật có thể khiến người nói nhận sự chỉ trích từ đám đông hay một sự trừng phạt đau đớn nào đó, nhưng điều đó cũng chỉ diễn ra trong một khoảng thời gian có giới hạn và chắc chắn sẽ chấm dứt. Trong khi đó, nếu nói dối thì ta lại vô tình đánh mất sự ngay thẳng và để mặc cho sự dối trá lớn dần lên, trở thành một phần cá tính tất yếu trong con người mình.

Khi dịch bệnh đang ở trong giai đoạn quan trọng, rất cần sự tham gia của từng người trong việc đẩy lùi hiểm họa lây nhiễm, việc dũng cảm nói lên sự thật là một điều rất cần thiết để bảo vệ cộng đồng. Bên cạnh đó, một cộng đồng tôn trọng sự thật cũng nên tạo điều kiện để cho những người dám nói thật không bị tổn thương.

Nếu mỗi người trong xã hội cùng góp một phần nhỏ cung cấp những thông tin về tình hình dịch bệnh một cách chính xác nhất, bức tranh phòng chống dịch sẽ được phác thảo rõ nét giúp chúng ta biết phải làm điều gì để bảo vệ cộng đồng.

Trần Hương Giang

Tin đọc nhiều

Thế nào là báo lá cải? Chức năng cao nhất của báo chí dù "tà" hay "chính" vẫn là cung...
Áp lực điểm số Ngày đi học, kiến thức được tôi thu nạp cứ như một đứa trẻ...
Người trọn đời với thép Tên ông là Hoàng Bình. Ông là một trong số 21 người được...
Chum, vại, lu... tái xuất Thời ấy công năng của lu là chứa, từ nước tới mắm tới tương...