Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Ba, ngày 07/01/2020 16:57 PM (GMT+7)

"Có cồn không lái": Nhiều anh sẽ bị phạt, Nhiều chú sẽ rời ngành

Đó là tiên lượng của tôi xung quanh vấn đề có cồn thì không lái. Nhưng câu hỏi đặt ra là, vì sao một quy định văn minh như thế lại có thể tạo ra làn sóng ý kiến quá nhiều chiều?

Tính toán chưa thấu đáo

Bắt đầu từ 1/2/2020, Nghị định 100 có hiệu lực, theo đó, hiểu nôm na là người tham gia giao thông nếu bị kiểm tra có nồng độ cồn trong hơi thở sẽ bị xử phạt nặng. Nghị định này sẽ làm nhiều người cảm thấy an toàn hơn khi đi đường, tránh rủi ro gặp phải các ma men gây tai nạn thiệt thân.  

Nhưng có lẽ cơ quan tham mưu ban hành chưa tính toán thấu đáo vấn đề dẫn đến tranh luận, nhiều nhất là lượng cồn trong hơi thở.Các chuyên gia thừa biết gần như người bình thường, thông qua ăn uống đã có một lượng cồn nhất định, vì thế cho nên các nước khác, người ta đưa ra khái niệm “lượng cồn cho phép”. Nếu chúng ta không biết thì nên học tập về mà làm.

"Có cồn không lái": Nhiều anh sẽ bị phạt, Nhiều chú sẽ rời ngành - 1

Nhưng nếu không biết mà vẫn làm, "theo cách của riêng mình", kiểu như "cảnh sát giao thông đủ trình độ để phát hiện ra ăn trái cây hay uống bia rượu” thì câu chuyện lại hoàn toàn khác. Luật là luật, các vị lãnh đạo ngành không thể "chế" ra được thứ luật mà chỉ có Việt Nam có, để rồi người ta “lợi dụng kẽ hở pháp luật”, và khi cần, có thể “vận dụng sáng tạo”. Sáng tạo tới mức phạt hay không hoàn toàn phụ thuộc vào người cảnh sát giao thông cầm dùi cui chứ không phải theo luật. Đó chính là kẽ hở cốt lõi tạo nên làn sóng dư luận đa chiều suốt tuần qua, khi Nghị định 100 bắt đầu có hiệu lực.

Hệ lụy

Tôi muốn khẳng định lại, phạt nồng độ cồn là văn minh. Khỏi bàn. Nhưng không thể biến con dân của cả đất nước này thành đối tượng ma men, là “khách hàng tiềm năng” của cảnh sát giao thông.

Lâu nay, việc lưu thông trên đường đã có bước tiến bộ, người dân cũng nhận thức được nếu không vi phạm quả tang thì cảnh sát giao thông không được dừng xe. Nhưng nay, nồng độ cồn là thứ không thấy “quả tang”, và cảnh sát giao thông có thể dừng bất cứ xe nào và bắt… thổi.Hãy nghĩ. Khi người ta không bia rượu, đang lưu thông trên đường, đã tính toán thời gian để lo công việc (nhiều người bận lắm, không rỗi đâu), bỗng dưng… toét. Và thế là, chỉ cần anh đứng thổi vào máy dưới sự giám sát của rất nhiều cảnh sát và lực lượng chức năng phối hợp, người qua đường sẽ nhìn anh với con mắt khác rồi.

Ai giám sát cảnh sát giao thông?

Việc cảnh sát giao thông có thể lập chốt bắt cứ chỗ nào, không có camera giám sát, thì không thể nói là “đồng bào an tâm”.

Ví dụ thôi: Một lái xe bị phạt, đáng lẽ mức cao nhất 40 triệu, bẻ đôi, đưa 20 triệu, lòng tham con người sẽ khác lúc bình thường, rất khó cưỡng chứ đừng nói là có chủ định từ đầu. Ở mức thấp hơn thì sự “bẻ đôi” ít hơn, nhưng sẽ, và chắc chắn sẽ có những người thi hành công vụ lợi dụng hoặc không kiềm chế nỗi mình.

Dân gian nói “đi lâu cũng có ngày gặp ma”, nói có người ra khỏi ngành là vì thế.

Vậy phải làm sao?

Có lẽ nên quy định, cảnh sát giao thông lập chốt ở đâu thì buộc phải có camera giám sát. Còn lắp đặt camera như thế nào là chuyện của ngành. Người lưu thông, cho dù có bị phạt hay không phạt, đều có quyền yêu cầu xem lại khi cần thiết.

Để bảo đảm sự trong sáng, công minh, cảnh sát giao thông phải cung cấp cho báo chí đoạn ghi hình về những trường hợp họ yêu cầu. Ngay trong ngành báo chí, phóng viên khi đi tác nghiệp luôn phải có giấy tờ chứng minh Ban biên tập cử đi để tránh lạm dụng.

Ngoài ra, chốt lập ở nơi “hiểm yếu” nhưng không nên chỗ đông người vì sẽ gây ách tắc giao thông và, như đã nói, phải giữ thể diện cho người không bia rượu mà vẫn bị thổi. Trong một số trường hợp, người ác ý có thể ghi hình mà không ghi tiếng, rồi đưa lên mạng để triệt hạ uy tín lẫn nhau.

Cảnh sát giao thông làm nhiệm vụ rất cần có văn hóa ứng xử cao. Đừng chỉ gậỵ dừng xe vào mặt người đi đường, và khi không phát hiện nồng độ cồn thì nên mời đi và nói gì đó cho từ tốn. Muốn văn minh hóa các hành vi giao thông thì trước tiên, chính những người thực thi luật pháp phải học cách ứng xử văn minh.

Giống như chuyện bắt buộc đội mũ bảo hiểm, đã từng có làn sóng phản đối trước đó, nhưng lâu dần thành thói quen, giờ ra đường không có mũ như người lạc lõng giữa đám đông. Mấy ngày nay, dư luận ồn ào chuyện xử phạt có cồn khi lái cũng là việc tốt, bởi hơn ai hết, họ là những người nhìn ra những bất cập của luật và việc thực thi. Và nếu Nghị định 100, hay nghị định nào sau đó nữa, nếu giải quyết được các điểm nút này, thì người dân hẳn sẽ có hy vọng được hưởng một văn hóa giao thông tốt, an toàn và minh bạch trong xử phạt vi phạm.

Nguyễn Thế Thịnh

Tin đọc nhiều

Tài thao lược của một nhà sử học cách mạng Với trí tuệ mẫn tiệp, bằng cái tâm, cái tầm của người làm...
Khi con người chinh phục thế giới Không phải lúc nào sự hiện diện của con người đến những vùng...
Luật sư Phan Anh: Tấm lòng sáng tựa sao Khuê Con đường làm chính trị của luật sư Phan Anh rất đặc biệt,...
Chum, vại, lu... tái xuất Thời ấy công năng của lu là chứa, từ nước tới mắm tới tương...