Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Sáu, ngày 17/01/2020 16:54 PM (GMT+7)

Đốt vàng mã - Tập tục đốt cả tương lai

Hôm nay 23 tháng Chạp. Nhà nhà ùn ùn làm lễ tiễn ông Táo về trời. Ngoài cúng cơm, thả cá, nhiều gia đình vẫn tiếp tục tập tục đốt vàng mã với đủ loại đô la tiền vàng, quần áo, xe hơi, thậm chí cả cá chép… giấy để ông Táo có tiền lộ phí lên thiên đình.

Những vạt rừng vẫn cháy mỗi ngày

Cháy rừng Amazon.

Cháy rừng toàn nước Úc.

Cháy rừng khu vực miền Trung.

Chỉ trong thời gian ngắn, thế giới rúng động vì những vụ cháy rừng. Đã có lúc, mọi nỗ lực gần như tuyệt vọng, cộng đồng chỉ còn biết xót xa, cầu nguyện thiên nhiên để mong sao có phép nhiệm màu cứu thoát cho những khu rừng đang chết cháy.

Khi thảm họa qua đi, con người lại bắt đầu hành trình truy tìm và xử lý thủ phạm gây cháy rừng, khôi phục những đàn thú đang chết đói, chết khát, tìm đủ mọi phương án để trồng mới cây xanh, phục hồi những gì đã bị thiêu rụi.

Nhưng đâu phải chỉ đến lúc đó, rừng mới cháy?

Có lẽ chúng ta đã không nhận ra, chính ta chúng ta đang đốt từng vạt rừng mỗi ngày,  chỉ vì sự những thói quen tập tục vô lý đến mức vô minh.

Đốt vàng mã - Tập tục đốt cả tương lai - 1

Hàng tấn giấy bị thiêu rụi mỗi năm chỉ vì những niềm tin vô minh

Không biết từ khi nào mà những ngày rằm, mùng 1, lễ tết quan trọng như ông Công ông Táo, giỗ chạp trong nhà v.v. là dịp mà người dân đua nhau đốt vàng mã. Xe hơi, nhà lầu, quần áo, vàng đô la v.v. ngày càng được làm tinh xảo như thật.

Chưa có một thống kê quy đổi nào để biết rằng, trong một tháng, với cái gọi là tín ngưỡng hay truyền thống đốt vàng mã kia, người Việt chúng ta đã đốt đi bao nhiêu tấn giấy, và tương đương với đó là bao nhiêu mảnh rừng đã bị thiêu trụi. Có thể vụ cháy rừng tận Amazon, hay tại nước Úc, còn xa xôi để người ta cảm thấy đủ để lo sợ. Nhưng không lẽ những vạt rừng miền Trung bị thiêu trụi trong năm qua cũng chưa đủ để chúng ta cảm nhận được thảm hoạ đang ở rất gần?

Năm nay, thị trường vàng mã vẫn nhộn nhịp như mọi năm, dù cho truyền thông trong suốt thời gian qua đã nói rất nhiều về sự lãng phí của tập tục đốt vàng. Thói quen ấy khó sửa, khi chẳng có luật nào ràng buộc để khiến người ta phải cảm thấy đáng phải bỏ tập tục lạc hậu này, bởi đâu đó trong tâm thức, người ta vẫn còn sợ rằng, lễ lạt không đủ thì thần linh sẽ trừng phạt. Thôi thì cứ mâm cao cỗ đầy, quần áo vàng bạc hàng mã phải đủ không thiếu một bộ, thừa còn hơn thiếu, vì trần sao âm vậy. Nỗi sợ ấy khiến cho hàng tấn giấy bị thiêu rụi mỗi năm không được lợi ích gì. Những vạt rừng cũng vì đó mà mất dần.

Nhiều người nước ngoài từng rất sửng sốt khi tưởng rằng người Việt công khai... mua bán đô la giả, rồi đốt tiền ngay nơi công cộng. Các bạn hướng dẫn viên du lịch phải giải thích đó là truyền thống của người Việt. Chúng ta làm vậy để tưởng nhớ tới ông bà tổ tiên, với tấm lòng cầu mong cho ông bà cũng được đủ đầy như ở trên dương thế. Nhưng những nỗ lực tích cực nhất để hợp lý hoá một hành động vô minh cũng không thể che kín hết cho những sự thật mà chúng ta phải đối diện: Khi mỗi tờ vàng mã được đốt đi để dâng cúng cho quá khứ, chúng ta đang thật sự châm lửa đốt nơi nương náu của chính mình, trong hiện tại và cả tương lai.

Lại mùa Tết đang tới. Những tập tục đã thành thói quen không dễ gì xóa bỏ. Chỉ mong những người chủ mỗi gia đình biết suy nghĩ, thấu hiểu hơn những hành vi đang làm mỗi ngày, nhất là những dịp này, để những rừng cây xanh tươi được ở lại lâu hơn với con người, tận hiến cho con người sự trong lành mát mẻ, giúp cho chúng ta được an yên trong cuộc sống này, và nhờ đó cũng khiến tổ tiên ông bà an yên mà không phải trông mong gì vào vàng mã. 

Vĩnh Duy

Tin đọc nhiều

Nước mắt của dòng sông Sống gần 10 năm ở miền Tây Nam Bộ, tôi đã không ít lần chứng...
Vắc-xin miễn phí của gia đình Nghỉ học hay đi học? Trông con như thế nào để không bị...
Quê hương nếu ai không nhớ, sẽ không lớn nổi thành người Trong mỗi trái tim thi sĩ đều thường trực một tình yêu Tổ...
Thế nào là báo lá cải? Chức năng cao nhất của báo chí dù "tà" hay "chính" vẫn là cung...