Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Hai, ngày 13/05/2019 11:36 AM (GMT+7)

Nhặt rác và không xả rác

Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm, nhưng đến đâu cũng gặp rác thì du khách người ta lỡ đến một lần là khiếp, ai dám đến nữa.

Nhớ năm ngoái, vào độ này, tôi có dịp để thăm thú rất nhiều chỗ dọc phá Tam Giang rồi vùng cửa biển, bãi tắm ở Thuận An, TP Huế (tỉnhThừa Thiên - Huế). Biển Thuận An thì 35 năm trước, thời sinh viên ở Huế, tôi đã nhiều lần cùng bạn bè khi đạp xe, khi đi bộ xuống ngụp lặn. Ấy là những ngày Huế chói chang nắng, biển xanh, cát trắng và rất hiếm rác.

Lần trở lại Thuận An năm ngoái, trừ việc vui vẻ vì gặp anh em cũ, rồi có thêm bạn mới, thì chuyến đi không để lại nhiều ấn tượng trong tôi, thậm chí đã có một chút buồn. Buồn vì cả vùng cửa biển một thời ấn tượng là thế, thoáng mát là thế mà bây giờ đến đâu cũng gặp rác. Ở phá Tam Giang ra biển, nay có rất nhiều quán cà phê sát ngay bờ nước, nhưng ngồi chỗ nào cũng thấy ni lông, nhựa, lon, vỏ chai… nhiều vô kể, có chỗ cứ chất đống. Ở mấy khu bãi tắm cũng chẳng khá hơn.

Nhặt rác và không xả rác - 1

Các bạn trẻ tham gia dọn rác ở bãi biển Thuận An. Ảnh: Nhật Tuấn.

Mấy tháng qua nghe thông tin Huế đang vào cuộc quyết liệt với rác. Báo chí, rồi mạng xã hội lan truyền nhiều hình ảnh đẹp về các lực lượng ở Huế tham gia những ngày chủ nhật xanh. Sinh viên, công nhân, công chức rồi cả quan chức cũng tham gia dưới mọi hình thức để quyết làm cho Huế sạch. Chưa có dịp để ra lại Huế xem bây giờ thế nào sau mấy tháng ra quân. Đành gọi điện cho bạn bè hỏi thăm. Lại thấy vui vui vì nhà báo Quang Tám từ Thuận An báo tin cũng đã có sự thay đổi đáng ghi nhận.

Dù vậy, cũng như tôi, Quang Tám hy vọng là mọi chuyện sẽ không dừng lại ở vài đợt phát động chiến dịch mà làm sao để chính người Huế sẽ giữ cho môi trường sạch đẹp như một thói quen, như một phẩm chất phải có của người Huế.

TP.HCM thì không như Huế. Tôi ở TP này đã vài chục năm, thay đổi dăm ba nơi ở, nội ngoại thành đều có, và có cảm giác đúng là lắm cái hiện đại, lắm chuyện văn minh, nhưng TP này vẫn rất vất vả với rác. Rác làm tắc rất nhiều đoạn cống rãnh, là một trong những nguyên nhân chính làm cho nhiều khu vực của TP dễ ngập ngay khi triều cường hay mưa lớn. Sau mỗi dịp lễ hội hoặc có sự kiện lớn diễn ra ở đâu thì lực lượng công nhân vệ sinh đô thị của TP.HCM lại khốn khổ với việc dọn rác. 

Nhớ cuối năm 2018, Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM từng ban hành Chỉ thị số 19-CT/TU về thực hiện cuộc vận động "Người dân TP.HCM không xả rác ra đường và kênh rạch, vì TP sạch và giảm ngập nước". Qua 6 tháng triển khai, mới đây TP.HCM sơ kết, thấy đã xử lý dứt điểm 277/369 điểm đen về rác thải, nay còn 92 điểm đen nữa và TP đang tập trung xử lý, đến tháng 9 sẽ dứt điểm. 

Nhặt rác và không xả rác - 2

Ngư dân phơi hải sản ngay gần khu vực ngập rác ở Cần Giờ, TP.HCM. Ảnh: Hùng Lekima

Nhưng đấy là số liệu tập hợp từ các báo cáo. Nhiều người nói ngay là chưa tin lắm, vì e mỗi quận huyện còn 92 điểm đen nữa mới đúng chứ TP.HCM lớn thế, rác cũng thấy nhiều thế kia mà. Thì thôi, cứ chờ thêm chút nữa, vì TP đã có lời hẹn đến tháng 9 xử lý dứt điểm 92 điểm này, nghĩa là sẽ xóa tất cả các điểm đen về rác thải. 

Nhưng có việc này thì dễ thấy hơn. Ấy là việc Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM) phát động thực hiện Chương trình Đại học xanh tại cơ sở Thủ Đức, sáng 11/5. Chương trình có lắm nội dung, có thứ cụ thể như cải tạo cảnh quan, dùng bình thủy tinh đựng nước thay thế chai nhựa trong các cuộc họp, vận động tài trợ bình nhựa dùng nhiều lần để phát cho cán bộ giảng viên… lại có thứ khó đong đếm như thúc đẩy quá trình thay đổi nhận thức để thích ứng với lối sống xanh… Rồi Trường ĐH Công nghiệp thực phẩm TP.HCM cũng vừa thông báo cấm cán bộ, giảng viên, nhân viên và sinh viên sử dụng ly nhựa, ống hút nhựa trong khuôn viên trường.

Như vậy là hai trường này đang tuyên chiến với rác thải, đặc biệt là rác thải nhựa, theo một cách bài bản chứ không phải hô hào phong trào. Tiếc là thế này: Trường học ở TP.HCM thì tính ra e phải lên con số ngàn, sao chỉ có 2 trường này lên tiếng? Hay còn nhiều trường nữa nhưng vì cách làm khác, yên ắng hơn nên dân tình không biết?

Rồi cũng gần một năm qua, Trường THPT chuyên Lý Tự Trọng, TP Cần Thơ đặt ra nguyên tắc “Bước vào cổng, nói không với rác thải nhựa”, để khuyến khích học sinh và giáo viên nhà trường sử dụng sản phẩm thân thiện với môi trường. Trường THPT chuyên Lý Tự Trọng làm được, vậy bao nhiêu trường khác nữa ở thủ phủ Tây đô thì sao?

Một siêu thị cá trên đường Lạc Long Quân, quận Tây Hồ, Hà Nội gần đây đã áp dụng việc dùng túi cói đựng cá. Cá kho trong nồi được đặt trực tiếp vào túi cói thay vì túi nilông. Cách làm này được khách hàng ủng hộ nhiệt tình. 

Nhặt rác và không xả rác - 3

Người dân vô tư đổ rác thẳng xuống biển. Ảnh: Hùng Lekima

Kể ra thế để thấy nghe nơi này “tuyên chiến với rác”, nơi kia “nói không với rác” nhưng vì sao đi đâu cũng vẫn thấy rác. Mà rác nhiều kinh khủng. Thì bởi hô hào nhiều chứ nơi làm thực thì còn ít. Vậy thì bây giờ đừng hô hào nữa, xắn tay lên mà làm thật như Huế, như TP.HCM, như mấy trường học kể trên đang làm đi, để phong trào lan tỏa đến mọi người, mọi nhà trên cả nước.

Mà trước khi nhặt rác thì cứ vận động không xả rác đã. Cái này dễ thực hiện hơn. Chứ tay nhặt, tay xả thì cũng như không. Không xả, tiến đến nhặt rác rồi mới ngăn ngừa xả rác. Đi khắp cả nước, chỗ nào cũng thấy quảng bá là “điểm đến thân thiện”, bằng mọi giá để chào mời du khách. Nhưng nói thẳng là “nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm”, đến đâu cũng gặp rác thì du khách người ta lỡ đến một lần là khiếp, ai dám đến nữa.

Lương Duy Cường

Tin đọc nhiều

Võ sư nhặt rác Nơi dạy võ mà vẫn tổ chức được nhiều hoạt động để tham gia...
Cùng con đọc sách mỗi ngày Có bao giờ người lớn tự hỏi, chúng ta đã dạy con trẻ đọc...
Tôm đi... 'du lịch' Vì sao những 'vị khách' bé nhỏ như ốc bươu vàng, tôm càng đỏ...
Những đống rơm Dân ta có nhiều chuyện tiếu tâm hay, trong đó chuyện đóng...