Tháng 04, 2019
Thứ ba
Thứ Năm, ngày 07/03/2019 18:46 PM (GMT+7)

Nỗi lòng phụ nữ "vác ngà voi"

Phụ nữ làm quan nhiều lần khóc thầm, nhiều lần nản chí, không phải vì khó khăn trong công việc mà mệt mỏi vì sự phức tạp trong các mối quan hệ, nhất là do đánh giá của… những người phụ nữ khác.

Những người phụ nữ “ăn cơm nhà vác ngà voi” có chút thành công trong chức vụ quản lý, lãnh đạo thường nhận được câu hỏi “khó khăn và thuận lợi khi phụ nữ - mà - làm - công tác quản lý”. Câu hỏi thực chất là một định kiến về “giới” bởi vì hình như chưa có một người “đàn ông làm quan” nào lại nhận được câu hỏi như thế.

Vậy thì từ góc độ về giới, phụ nữ làm quan thường gặp phải những vấn đề gì?

Phụ nữ làm quan có thể là người tham gia bộ máy quản lý, là người chủ trì nghiên cứu khoa học, tổ chức các dự án, công việc trong phạm vi lớn nhỏ khác nhau... Nhưng đều có chung đặc điểm là họ phải dành nhiều công sức, tâm trí cho chức trách mà họ đảm nhận. Nói không quá lời, thực sự họ vừa phải “vác ngà voi” của làng vừa phải phải chu toàn cho những bữa “cơm nhà”. Khác với một số nam giới ngày nay “ăn cơm nhà vác ngà voi” được xem là hành vi tích cực về trách nhiệm xã hội.

Nỗi lòng phụ nữ "vác ngà voi" - 1

Phụ nữ “làm quan” đầu tiên phải đối diện với một quan niệm khá phổ biến “phấn đấu/ trở thành là người số 1 trong cơ quan hay trong công việc đồng nghĩa với việc hạnh phúc gia đình, cuộc sống riêng tư sẽ lui xuống hàng thứ 2”. Thật ra chưa có một nghiên cứu nào cho những số liệu chứng minh quan niệm trên là đúng. Một vài trường hợp của người phụ nữ nổi tiếng, thành đạt nhưng chưa trọn vẹn trong cuộc sống riêng không thể là đại diện cho những người phụ nữ làm quan khác.

Hiện nay xã hội vẫn chưa hết định kiến, rằng phụ nữ được làm quan là nhờ quy hoạch, cơ cấu… hoặc thậm chí thậm chí học hành nâng cao trình độ cũng bị coi là “học chỉ để làm quan”. Ô hay, phải nhìn chị em làm quan thế nào rồi hãy phán chứ. Làm quan đúng năng lực sở trường thì đâu có xấu, nếu làm quan mà xấu phẩm chất kém năng lực thì mới đáng chê trách. Không nên coi việc phụ nữ tham gia lãnh đạo trong các lĩnh vực là “phong trào”, “quy hoạch”, vì như vậy không mang lại sự bình đẳng giới thực sự.

Vấn đề là nên tạo điều kiện, hay nói cách khác, làm sao cho phụ nữ được thể hiện và phát huy hết khả năng của mình trong chuyên môn, sở trường, tài năng… Nếu một người không có khả năng, không đủ trình độ, hay không đủ đạo đức mà lại được làm lãnh đạo - dù nam hay nữ - cũng sẽ chỉ mang đến hậu quả xấu.

Phụ nữ làm quan luôn thiếu thời gian. Từ sáng sớm đến tối mịt, từ cơ quan công ty về đến nhà, lúc nào chị em cũng tất bật. Nếu con còn nhỏ thì chị em chẳng thể dành cho mình một chút thảnh thơi cà phê với bạn hay lượn lờ phố xá ngắm hàng ngắm hiệu. Con lớn rồi thì phải dành thời gian học tập để có thêm hiểu biết, kinh nghiệm để làm việc không thua kém ai. Học tập và say mê làm việc còn là sở nguyện của nhiều chị em, không chỉ để kiếm nhiều tiền mà còn là thể hiện năng lực của chính mình. Qua đó, chị em tìm thấy giá trị của bản thân và ý nghĩa của cuộc sống.

Nỗi lòng phụ nữ "vác ngà voi" - 2

Phụ nữ làm quan là người gánh trách nhiệm cao với xã hội và gia đình, do đó họ luôn phải tự cân bằng giữa hai vai trò “đối nội và đối ngoại”. Nhiều chị em đã vượt qua được tình trạng này vì biết xác định ở mỗi nơi mình có chức trách khác nhau: ở cơ quan là lãnh đạo, quản lý công việc thì cần phải hành xử theo nguyên tắc và làm sao cho nhân viên thực hiện công việc một cách tự giác chứ không phải làm do “mệnh lệnh”. Còn ở nhà, là chăm sóc con cái và bếp núc, nếu được phụ giúp chia sẻ thì càng tốt, mà không thì ráng chút cũng xong. Kinh nghiệm của nhiều chị em là sớm dạy cho con cái có tính tự lập và sự cảm thông, biết chia sẻ với cha mẹ những công việc trong gia đình. Có người giúp việc nhà thật ra không phải là phương án được nhiều chị em chọn lựa, bởi vì nó “tiềm ẩn” nhiều nguy cơ cho hạnh phúc gia đình, nhẹ nhất là “bị” chồng khen “ô sin nấu cơm ngon hơn vợ nấu”. Do đó, có con là “đồng minh” trong việc nội trợ cơm nước vẫn là “phương án tối ưu” của nhiều phụ nữ phải “vác ngà voi”.

Phụ nữ làm quan nhiều lần khóc thầm, nhiều lần nản chí, không phải vì khó khăn trong công việc mà mệt mỏi vì sự phức tạp trong các mối quan hệ, nhất là do đánh giá của… những người phụ nữ khác. Và phải chăng cái sự “cầu toàn” làm cho phụ nữ nhìn nhau khe khắt hơn? Nếu thách thức trong công việc làm chị em dũng cảm hơn thì có khi lời nói, thái độ của chính người cùng giới lại làm họ phải bỏ cuộc. Bởi vậy nếu phụ nữ làm quan có tính khí “đàn ông” một chút thì có lẽ cũng là cách “tự vệ” để tránh bị tổn thương.

Nhưng, phụ nữ làm quan thường mắc bệnh ôm đồm, hay gây áp lực cho chính mình và cho những người xung quanh: đồng nghiệp, cấp dưới, người hợp tác... vì mong muốn mọi việc phải được thực hiện một cách hoàn hảo nhất. Với bản năng tinh tế (nhiều khi biến thành “tinh tướng, tinh vi”) nên nhìn đâu cũng thấy “việc”, thường chỉ đạo sát sao thậm chí còn “ra tay” trực tiếp, nên làm việc với các “sếp bà” rất dễ mà cũng rất khó. Trong gia đình cũng vậy, nếu quen “lãnh đạo” ở công ty mà về nhà việc gì cũng chỉ đạo chồng con... thì người nhà cũng “ngán”, chồng con ỷ lại, rồi lại than vãn “số tôi cực việc gì cũng đến tay”...

Nỗi lòng phụ nữ "vác ngà voi" - 3

Lại một ngày 8/3 nữa. Người ta lại tranh luận quanh chuyện có nên thể hiện tình cảm với nữ giới qua việc tặng quà có giá trị cao hay không? Nếu phù hợp với người có thu nhập cao và món quà đó đi cùng một tình cảm chân thành thì tại sao không?

Nhìn chung, những ngày lễ, kỷ niệm thì trong gia đình nên có món quà nhỏ tặng nhau, nhưng đừng coi quà cáp là để phô trương và mang ý đồ thực dụng. Quan trọng là tình cảm của người tặng và người nhận quà có thực sự chân thành và tôn trọng nhau hay không. Vì vậy, một bông hoa, một lời nói cử chỉ ngọt ngào ấm áp đúng lúc... chắc chắn có giá trị tinh thần rất lớn. Những người phụ nữ làm quan lại càng mong nhận được món quà tình yêu như thế. 

Với những người phụ nữ phải “vác ngà voi” cho xã hội nói cho cùng chỉ có một vấn đề, đó là làm sao để cho gia đình và sự nghiệp không trở thành hai lĩnh vực mâu thuẫn đến mức cần phải dung hòa. Điều đó rất cần sự cảm thông và chia sẻ từ gia đình và nhất là từ người đàn ông của họ!

TS Nguyễn Thị Hậu

Tin đọc nhiều

Chum, vại, lu... tái xuất Thời ấy công năng của lu là chứa, từ nước tới mắm tới tương...
“Công phu” đặc biệt của Nghĩa Dũng đường Các võ sinh của phân đường này không chỉ được rèn...
Bằng tại chức Đến khi nào việc cầm trên tay tấm bằng đại học “hệ tại chức”...
Làm ơn... mắc oán? Cứu người giữa đêm khuya thanh vắng chẳng ai có thể đảm bảo...