Tháng 09, 2019
Thứ hai
Thứ Tư, ngày 29/05/2019 16:54 PM (GMT+7)

Phân loại rác

Nhiều công nghệ tiên tiến của nước ngoài đã được nhập về Việt Nam để xử lí rác nhưng không thành công, lý do chính bởi thành phần rác quá hỗn tạp do không được phân loại.

Khi mới sang Úc, tôi cảm thấy khá khó khăn trong việc phân loại rác bởi lâu nay ở Việt Nam, tôi chỉ được dạy là phải bỏ rác đúng nơi quy định chứ chưa từng được dạy cách phân loại rác.

Ở khu tôi ở, mỗi nhà đều được cấp 3 thùng rác có 3 màu: đỏ, vàng và xanh. Thùng vàng để dành cho rác tái chế như chai nhựa, thủy tinh, hộp đựng trứng, vỏ hộp sữa, thùng carton... Thùng xanh dành cho các loại rác “xanh” như lá cây, hoa héo... Còn lại rác chung chung thì bỏ vào thùng đỏ. Riêng với các loại rác “nguy hiểm” như pin thì phân loại riêng chứ không bỏ vào thùng màu nào cả.

Việc phân loại rác tái chế cũng khá là phức tạp. Ví dụ như chai thủy tinh, chai nhựa phải được rửa sạch, tách phần nắp trước khi bỏ vào thùng màu vàng. Những vòng tròn nhựa nhỏ quanh cổ chai nên được cắt bỏ để tránh gây nguy hiểm cho các loài động vật. Cốc nhựa đựng cà phê được tách riêng, phần nắp rửa sạch và bỏ vào thùng màu vàng, phần thân cốc không thể tái chế vì có lớp lót nên sẽ để vào thùng màu đỏ. 

Phân loại rác - 1

Mỗi tuần định kì vào chiều tối thứ ba, nhà nào cũng kéo thùng rác ra sẵn trước cửa để xe đổ rác của chính phủ đi thu gom rác vào sáng sớm thứ tư. Xe đổ rác rất hiện đại, có chứa sẵn các ngăn khác nhau, xe có cánh tay robot tự động để gắp thùng rác đổ vào bin rác của xe. Xe cứ thế đi một đường, gắp và đổ, rồi gắp và đổ. Công việc này chỉ tốn một công nhân môi trường điều khiến xe.

Nhỡ mà có quên kéo thùng rác ra thì xác định là sống chung với rác đến hết tuần. Còn nếu phân loại rác sai thì thế nào? Nghe kể nếu phân loại rác sai lần đầu thì sẽ bị dán biểu tượng mặt buồn lên thùng rác nhằm “cảnh cáo nhẹ”. Bị dán 3 cái mặt buồn là coi như nhà đó không bao giờ được chính phủ gom rác nữa. Một hình phạt vô cùng đáng sợ, mới nghe kể thôi mà tôi chẳng bao giờ dám trải nghiệm. Có điều thú vị là nếu nhà nào việc phân loại rác chính xác một cách xuất sắc sẽ được thưởng một khoản tiền nho nhỏ.

Trẻ em ở đây từ rất nhỏ đã được giáo dục việc phân loại rác và bảo vệ môi trường. Vì rất ý thức nên ở Úc không có cảnh túi rác nằm vất vưởng làm mất mĩ quan đường phố, đồng thời rất thuận tiện cho việc tái chế rác, tiết kiệm được nhiều tiền ngân sách.

Tôi mới quay về Sài Gòn vào đầu tháng này trong kì nghỉ hè. Nghe mẹ tôi kể, thành phố cũng đã bắt đầu tuyên truyền, vận động người dân phân loại rác. 

Phân loại rác - 2

Người dân vô tư đổ rác thẳng xuống biển dù có rất nhiều biển báo ngăn cấm và băng rôn tuyên truyền. Trong thực tế, việc tìm kiếm ra một chiếc thùng rác ở đây cũng rất khó. Ảnh: Hùng Lekima.

Ở phường nơi gia đình tôi sống, mỗi hộ gia đình được phát tờ rơi hướng dẫn cách phân loại rác và tem dán. Có thể dùng bất kỳ bao bì nào để chứa rác nhưng phải dán tem in thông tin là loại chất thải gì. Tem dán này do phường hỗ trợ. Nếu hộ nào không dán tem vào bao rác thì người thu gom không lấy.

Mới đầu thấy rắc rối nhưng sau đó hầu như trong các cuộc họp ở phường hay tổ dân phố đều nói đến, rồi cũng thành quen. Nhưng được một thời gian, người dân thấy khi thu gom, bộ phận dọn vệ sinh gom chung tất cả bịch rác lên xe, bãi rác không có hệ thống xử lý từng nguồn rác riêng lẻ nên thấy mất công quá lại quay về bỏ chung như cũ. 

Các nỗ lực phân loại rác trước đây đã thất bại, và trở thành một vòng luẩn quẩn. Người dân thấy chính quyền cho tất cả lên một xe chứa rác lớn, và tin rằng việc mình tự phân loại là vô nghĩa; chính quyền cũng không phân loại xe chứa rác làm gì khi người dân không phân loại từ đầu nguồn.

Theo số liệu của Bộ Tài nguyên và Môi trường, trung bình một người Việt thải ra 1,2kg rác mỗi ngày. Nếu làm tròn dân số Việt Nam là 100 triệu người, thì số lượng rác thải là 120.000 tấn mỗi ngày. Hơn 90% lượng rác này được xử lý bằng cách chôn lấp hoặc đốt. Rác chôn lấp khiến ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm đất. Rác đốt thì sinh ra chất dioxin (chất da cam) gây biến đổi gen. Nhiều công nghệ tiên tiến của nước ngoài đã được nhập để xử lí rác nhưng không thành công, lý do chính bởi thành phần rác quá hỗn tạp vì không được phân loại. 

Phân loại rác - 3

Biển rác thuộc xã Chí Công, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận. Ảnh: Hùng Lekima

Một túi nylon mất từ 200 - 500 năm để phân hủy hoàn toàn, một chai nhựa cần gần 500 năm, còn một chai thủy tinh sẽ cần hơn 4.000 năm. Nếu những chai nhựa và thủy tinh được tái chế, chúng ta đã góp phần hạn chế rất lớn rác thải chôn lấp, tiết kiệm nhiên liệu và năng lượng sản xuất những sản phẩm mới, tạo thêm công ăn việc làm trong những xưởng tái chế. Và trên hết, ta đã đảm bảo một tương lai bền vững cho con cháu mình. 

Thực tế, do điều kiện cơ sở hạ tầng (đường phố nhỏ và hẹp hơn), công nghệ xử lý rác thải của Việt Nam khác với Úc nên không thể bưng nguyên xi cách của nước bạn mà áp vào nước mình.

Nhưng việc bắt đầu từ bước cơ bản như vứt rác đúng nơi quy định, phân loại rác đúng cách đã là một tia sáng để ta có thể hy vọng vào một tương lai tốt đẹp hơn.

Phương Thảo

Tin đọc nhiều

Sài Gòn tôi yêu Sài Gòn mang dáng vẻ của cô gái hiện đại, năng động và bình...
Phân loại rác Nhiều công nghệ tiên tiến của nước ngoài đã được nhập về...
Quản lí xe công nghệ: Đừng trói nhau bằng tư duy đã cũ Grab và những mô hình kinh doanh mới đã đi rất xa rồi, trong...
Chum, vại, lu... tái xuất Thời ấy công năng của lu là chứa, từ nước tới mắm tới tương...